ထရမ့်က လွတ်လပ်ရေးနေ့မှစ၍ အော်တိုထုတ်လုပ်ရေးအလုပ်အကိုင်များ လစဉ်ကျဆင်းနေသော်လည်း ဒက်ထရွိုက်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ “ တိုးတက်နေသည်” ဟု ချီးကျူး

(SeaPRwire) –   အမေရိကန် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ၏ လက်ရှိအခြေအနေအရ အလုပ်သမားများ ထပ်မံမခန့်အပ်ဘဲ စီးပွားရေးသည် ခိုင်မာနေနိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။

သမ္မတ Donald Trump သည် အင်္ဂါနေ့က Detroit သို့ ရောက်ရှိလာပြီး သမိုင်းဝင် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ပြန်လည်ရှင်သန်လာမှုကို ဂုဏ်ပြုခဲ့ကာ “ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးတက်နေပြီး” ကြီးထွားမှုကို အရှိန်မြှင့်တင်နေကြောင်း ကြွားဝါပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် မော်တော်ကားလုပ်ငန်း၏ ပြန်လည်နာလန်ထူမှုသည် အလုပ်သမားများအတွက် အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် လုပ်ခလစာများတွင် ပေါ်ထွက်လာခြင်း မရှိသေးပေ။ အလုပ်သမားအချက်အလက်များအရ မော်တော်ကားကဏ္ဍအပါအဝင် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအလုပ်အကိုင်များသည် Liberation Day မှစ၍ လစဉ် ကျဆင်းခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့ကားထုတ်လုပ်မှုမြို့တော်တွင် ရပ်တည်လျက် သမ္မတသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဒေါ်လာ ၁၈ ထရီလီယံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မြင့်တက်လာမှုနှင့် ၁၁ လအတွင်း စံချိန် ၄၈ ခု တင်ခဲ့သည့် စတော့ဈေးကွက်အကြောင်းကို တစ်နာရီနီးပါး အသေးစိတ် ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကြီးထွားမှုသည် ပေါက်ကွဲနေသည်၊ ကုန်ထုတ်စွမ်းအား မြင့်တက်နေသည်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးတက်နေသည်” ဟု သမ္မတက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်ုပ်တို့သည် မှတ်တမ်းတင်ထားသမျှ အဆိုးဆုံးကိန်းဂဏန်းများမှ အကောင်းဆုံးနှင့် အခိုင်မာဆုံးသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းသည် ကတိကဝတ်များအပေါ် အဓိကထား ပြောကြားခဲ့သည်- Ford မှ ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံ၊ မှ ဒေါ်လာ ၁၃ ဘီလီယံနှင့် မှ နောက်ထပ် ကြီးမားသော ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့မှု ကြိုးပမ်းမှုတို့ ဖြစ်သည်။ “အမေရိကန် မော်တော်ကားစက်ရုံများသည် ယခုအခါ ဒေါ်လာ ၇၀ ဘီလီယံကျော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအသစ်များ ရရှိနေသည်” ဟု Trump က မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ “အခု သူတို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာနေပြီ… ဒီလိုမျိုး ဘယ်သူမှ မမြင်ဖူးသေးဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အရင်းအနှီးများ တကယ်တမ်း ဝင်ရောက်လာနေသော်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် လုပ်ခလစာများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိပေ။ ဧပြီလ အခွန်ကြေညာချက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍသည် အလုပ်အကိုင် ၇၂,၀၀၀ ခန့် ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး မော်တော်ကားထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍသည် အများဆုံး ဆုံးရှုံးမှုဒဏ်ကို ခံခဲ့ရသည်။ ဤကွာဟချက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင် စီးပွားရေးဇာတ်ကြောင်း၏ အဓိကအချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် စီးပွားရေး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ဖြစ်လာမည့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာရန် သတ်မှတ်ထားသည်- စတုတ္ထသုံးလပတ်အတွက် Atlanta Fed က ၅.၄% ခန့်မှန်းထားသည့် GDP တိုးတက်မှုသည် အပြာရောင်ကော်လာ အလုပ်အကိုင်များနှင့် ကင်းကွာနေသည့် “အလုပ်လက်မဲ့ တိုးတက်မှု” ဖြစ်သည်။

“ကုန်ထုတ်လုပ်မှုသည် အချိန်အတန်ကြာ အားနည်းနေခဲ့သည်” ဟု Employ America ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ Skanda Amarnath က ပြောကြားခဲ့သည်။ “စီးပွားရေးစစ်တမ်းတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် နေရာတိုင်းမှာ အဖြစ်အပျက်တွေက အတူတူပါပဲ- ဒါက တကယ်ကို မရေရာတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုပါ။ အဲဒီလို ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးမှာ အလုပ်သမား ခန့်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဖိအား၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ဖြစ်သည်- အခွန်များက ကုန်ကျစရိတ်များကို မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် မရေရာမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်၊ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်များသည် သုံးလပတ်များအတွင်း မဟုတ်ဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ အဓိကပြဿနာမှာ “ထပ်ဆင့်” အကျိုးသက်ရောက်မှု ဖြစ်သည်- မော်တော်ယာဉ်အစိတ်အပိုင်းများအပေါ် အခွန်များ၊ အလူမီနီယမ်နှင့် သံမဏိအပေါ် အခွန်များ ထပ်ဆင့်ခြင်းတို့ကြောင့် Michigan တွင် ကားတစ်စီးထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ပြည်ပမှ တင်သွင်းခြင်းထက် ထုတ်လုပ်သူအချို့အတွက် ပိုမိုစျေးကြီးစေခဲ့သည်။ အမေရိကန် ထုတ်လုပ်သူ အများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များတွင် အထူးပြု နိုင်ငံခြားအစိတ်အပိုင်းများကို မှီခိုနေရဆဲဖြစ်သောကြောင့် ထုတ်လုပ်မှု ပြည်တွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည့်တိုင် ၎င်းအစားထိုးသည့် စက်ရုံများထက် များစွာ ပိုမိုအလိုအလျောက်စနစ်ဖြင့် ရောက်ရှိလာလေ့ရှိသည်။

Amarnath က သို့ ပြောကြားရာတွင် ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် နိုင်ငံရေးစကားလုံးများသည် လက်ရှိအချိန်တွင် လုပ်ကိုင်နေသော ထုတ်လုပ်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသည့် အခြေအနေမှန်ကို မကြာခဏ ဖုံးကွယ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “စက်မှုလုပ်ငန်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနဲ့ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုအကြောင်း ဘာပဲပြောပြော၊ လက်ရှိအချိန်မှာ ရှိနေတဲ့ ထုတ်လုပ်သူတွေအတွက် အဲဒါက ဘာကိုဆိုလိုသလဲဆိုတာ ကန့်သတ်ချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

‘ကုန်ထုတ်လုပ်မှု နာကျင်ရလိမ့်မည်’

ထုတ်လုပ်မှု ပြည်တွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည့်တိုင် ၎င်းသည် အလိုအလျောက်စနစ် အလွန်မြင့်မားသော ပုံစံဖြင့် ပိုမိုရောက်ရှိလာသည်။ International Federation of Robotics ၏ စစ်တမ်းတစ်ခုအရ မော်တော်ကားလုပ်ငန်းသည် စက်ရုပ်များကို အပြည့်အဝ အသုံးပြုလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စားသုံးသူစက်ရုပ် တပ်ဆင်မှုအားလုံး၏ သုံးပုံတစ်ပုံကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဆိုပါ စစ်တမ်းအရ အမေရိကန်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စက်ရုပ်နှင့် စက်ရုံအလုပ်သမား အချိုးအစား အမြင့်ဆုံး ပဉ္စမနေရာတွင် ရှိပြီး ဂျပန်နှင့် ဂျာမနီတို့နှင့် တန်းတူ၊ တရုတ်ထက် သာလွန်နေသည်။

အလိုအလျောက်စနစ်သည် ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရေး နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ သတ်မှတ်ခံရသော်လည်း မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများသည် ၎င်းကို အလုပ်သမားရှားပါးမှုအပေါ် တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ပိုမိုဖော်ပြလာကြသည်။ တင်းကျပ်သော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမူဝါဒများနှင့် နှင်ထုတ်မှုများသည် ရရှိနိုင်သော လုပ်သားအင်အားကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး လူငယ်မျိုးဆက်များသည် လုပ်ခလစာ သိသိသာသာ တိုးလာသည့်တိုင် အပြာရောင်ကော်လာလုပ်ငန်းကို ရှောင်ရှားနေဆဲဖြစ်သည်။ Ford CEO Jim Farley က ကုမ္ပဏီတွင် ခြောက်လုံးကိန်း လုပ်ခလစာ ပေးသော်လည်း မဖြည့်ဆည်းနိုင်သေးသော စက်ပြင်အလုပ်အကိုင် ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းကို နိုင်ငံအတွက် သတိပေးချက်တစ်ခုအဖြစ် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်- “ဒီနိုင်ငံမှာ ကျွန်တော်တို့ ဒုက္ခရောက်နေပြီ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

“ဒါက အလုပ်အကိုင်တွေအကြောင်း မဟုတ်ဘဲ ထုတ်လုပ်မှုအကြောင်းပါ” ဟု Moody’s Analytics မှ အကြီးတန်းစီးပွားရေးပညာရှင် Mark Zandi က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ပြန်လည်ရောက်ရှိလာတဲ့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုမှန်သမျှဟာ အလိုအလျောက်စနစ် အလွန်မြင့်မားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေ အများကြီး ရှိမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဖိအားသည် စစ်တမ်းအချက်အလက်များတွင် ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့ရသည်။ ISM Manufacturing သည် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၄၇.၉ သို့ ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်၏ အနိမ့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်ကာ ဆယ်လဆက်တိုက် ကျုံ့ဝင်နေသည့် ကဏ္ဍတစ်ခုကို ဖော်ပြနေသည်။ စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့သော လုပ်ငန်းများသည် အခွန်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော မရေရာမှုနှင့် မြင့်မားသော ကြားခံကုန်ကျစရိတ်များကို အလုပ်ခန့်ထားမှု ရပ်ဆိုင်းခြင်း၏ အဓိကမောင်းနှင်အားများအဖြစ် အဆက်မပြတ် ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး၊ အလယ်အလတ်နှင့် အောက်ခြေလူတန်းစား စားသုံးသူများထံမှ မတည်ငြိမ်မှုနှင့်အတူ အထက်တန်းစား စားသုံးသူများက အသုံးစရိတ်အများစုကို မောင်းနှင်နေသည်။

ထိုအားနည်းချက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ယာဉ်ရောင်းအားသည် ယခင်နှစ်ထက် ၂% တိုးလာကာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူအများစု၏ မျှော်မှန်းချက်ထက် သာလွန်နေသော်လည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများက စားသုံးသူများသည် အခွန်အခဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသောကြောင့် ကားရောင်းအား မြင့်တက်လာခဲ့သည်ဟု အကြံပြုသည်။ ဤရောင်းအားအများစုကို စံချိန်တင် စတော့ဈေးကွက်ကြောင့် ကြွယ်ဝသော စားသုံးသူများက မောင်းနှင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် ဒေါ်လာ ၁၅၀,၀၀၀ ကျော် ဝင်ငွေရှိသော အိမ်ထောင်စုများသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ရောင်းချခဲ့သော ကားအသစ်များ၏ ၄၃% ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်ဟု ဥပဒေကုမ္ပဏီ Foley မှ အဆိုအရ သိရသည်။ ထိုအတောအတွင်း၊ နှစ်စဉ် ဒေါ်လာ ၇၅,၀၀၀ အောက် ဝင်ငွေရှိသော အိမ်ထောင်စုများသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်ထက် ဈေးကွက်ဝေစု ၁၀% လျော့နည်းခဲ့သည်။

ရှေ့ကိုမျှော်ကြည့်လျှင်၊ သည် မော်တော်ကားထုတ်လုပ်မှုအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အတန်အသင့် တည်ငြိမ်သော အခြေအနေကို မြင်တွေ့ရပြီး အတိုးနှုန်းနိမ့်ကျခြင်းနှင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အခွန်ပြန်အမ်းငွေများကြောင့် အားကောင်းလာမည်ဖြစ်သော်လည်း “ ” ၏ မှားယွင်းသောဘက်ခြမ်းရှိ စားသုံးသူသုံးစွဲမှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဆက်လက် အဟန့်အတား ဖြစ်နေဦးမည်ဖြစ်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပြောရလျှင် Zandi က သို့ ပြောကြားရာတွင် လက်ရှိ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းမှုကို ကမ္ဘာကြီး ကွဲကွာနေခြင်း၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအဖြစ် မြင်တွေ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။

“စီးပွားရေးသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမှ ကင်းကွာလာနေပြီး ရလဒ်အနေဖြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုသည် နာကျင်ရလိမ့်မည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “Trump ရဲ့ ပထမသက်တမ်း ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲကာလမှာ ဒါကို ကျွန်တော်တို့ မြင်ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီတုန်းက ကုန်ထုတ်လုပ်မှုက စီးပွားရေးကျဆင်းမှုထဲ ရောက်သွားခဲ့ပြီး အခုလည်း အဲဒီလို အခြေအနေမျိုး ပြန်ဖြစ်နေတာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။