ကိုလံဘီယာသမ္မတသည် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ပတ်သက်ပြီး စွပ်စွဲခံထားရသော ဆက်နွယ်မှုများကြောင့် DEA မှ “ ဦးစားပေးပစ်မှတ်” အဖြစ် သတ်မှတ်ခံလိုက်ပါသည်

(SeaPRwire) –   ကိုလံဘီယာသမ္မတ Gustavo Petro သည် မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးသူများနှင့် ဆက်နွှယ်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ Drug Enforcement Administration (DEA) က ၎င်းအား “ဦးစားပေးပစ်မှတ်” (priority target) အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း၊ နယူးယောက်ရှိ ဖက်ဒရယ်အစိုးရရှေ့နေများက စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း အဆိုပါကိစ္စရပ်နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူများနှင့် The Associated Press မှ မြင်တွေ့ခဲ့ရသော မှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။

DEA မှတ်တမ်းများအရ Petro သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများစွာတွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး အများစုမှာ လျှို့ဝှက်သတင်းပေးသူများနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုများအပေါ် အခြေခံထားသည်။ DEA မှ စုံစစ်နေသော စွပ်စွဲချက်များတွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ Sinaloa cartel နှင့် ဆက်ဆံမှုရှိနိုင်ခြင်း၊ ၎င်း၏ “total peace” အစီအစဉ်ကို အသုံးချ၍ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲအတွက် ရန်ပုံငွေထည့်ဝင်ခဲ့သော ထင်ရှားသည့် မူးယစ်မှောင်ခိုသမားများအတွက် အကျိုးအမြတ်ရရှိစေရန် စီစဉ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ကိုလံဘီယာဆိပ်ကမ်းများမှတစ်ဆင့် ကိုကင်းနှင့် ဖန်တနိုင်းလ် (fentanyl) များ မှောင်ခိုတင်သွင်းရန်အတွက် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းများကို အသုံးချခဲ့သည်ဟုလည်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

“ဦးစားပေးပစ်မှတ်” ဟူသော သတ်မှတ်ချက်သည် မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုအပေါ် “သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှု” ရှိသည်ဟု DEA က ယူဆသော သံသယရှိသူများအတွက်သာ သီးသန့်ထားရှိခြင်းဖြစ်သည်။

စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု အစပျိုးအဆင့်သာရှိ

လွန်ခဲ့သည့်လများအတွင်း ဘရွတ်ကလင်နှင့် မန်ဟက်တန်ရှိ အစိုးရရှေ့နေများသည် မူးယစ်မှောင်ခိုသမားများအား Petro နှင့် ၎င်းတို့၏ ဆက်နွှယ်မှုများအကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ကိုလံဘီယာသမ္မတ၏ ကိုယ်စားလှယ်များသည် အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်း (extradition) မခံရစေရန်အတွက် လာဘ်ငွေတောင်းခံခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ဆေးမေးမြန်းနေကြောင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ သိရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်မှာ လက်ရှိစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအကြောင်း ပြောဆိုခွင့်မရှိသဖြင့် အမည်မဖော်လိုသည့်အခြေအနေဖြင့် The Associated Press သို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဖက်ဒရယ်အစိုးရရှေ့နေများက Petro ကို မည်သည့်ပြစ်မှုတွင်မဆို တရားဝင်စွပ်စွဲထားခြင်း ရှိ၊ မရှိမှာ ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးကြောင်း အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်က ဆိုသည်။

စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် အနည်းဆုံးအားဖြင့် Petro ၏ ကိုယ်စားလှယ်များသည် အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းမပြုရန် ကတိပေးသည့်အနေဖြင့် La Picota အကျဉ်းထောင်ရှိ မူးယစ်မှောင်ခိုသမားများထံမှ လာဘ်ငွေတောင်းခံခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို အဓိကထားနေကြောင်း သိရသည်။

ကိုလံဘီယာသမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက Petro နှင့် ပတ်သက်၍ လက်ရှိစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲ တရားရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

Petro သည် မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှု စွပ်စွဲချက်များကို အစဉ်တစိုက် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် Trump က ၎င်းအား “တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါးခေါင်းဆောင်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် Treasury Department က အထောက်အထားမပြဘဲ မူးယစ်ကုန်သွယ်မှုနှင့် ဆက်နွှယ်သည်ဟုဆိုကာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုငြင်းဆိုခဲ့သည်။ Petro က ၎င်း၏အစိုးရသည် အဓိက မူးယစ်ဂိုဏ်းများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိမ်နင်းနေသော်လည်း ကိုကာအရွက်စိုက်ပျိုးသည့် တောင်သူလယ်သမားများအတွက် ပိုမိုပျော့ပျောင်းသော လူမှုရေးအခြေပြုချဉ်းကပ်မှုအပေါ် အာရုံစိုက်ထားဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။

ဖက်ဒရယ်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအကြောင်းကို သောကြာနေ့အစောပိုင်းက The New York Times က ဖော်ပြခဲ့သည်။

နယူးယောက်အာဏာပိုင်များ၏ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများမှတစ်ဆင့် Petro ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု၏ ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါကိစ္စနှင့် ရင်းနှီးသူ နောက်တစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

Petro အပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများသည် အစပျိုးအဆင့်တွင်သာ ရှိသေးပြီး တရားစွဲဆိုမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်လားဆိုသည်မှာ မသေချာသေးကြောင်း၊ အိမ်ဖြူတော်အနေဖြင့် ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမရှိကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

မိသားစုဝင်များ စုံစမ်းစစ်ဆေးခံနေရ

ယခင်က သူပုန်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ Petro သည် ရာထူးရရှိလာချိန်တွင် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများအပေါ် မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် နိုင်ငံ၏အရင်းအမြစ်များကို ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးအတွက် ပြန်လည်ခွဲဝေပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။

တစ်ခါတစ်ရံ နားလည်ရခက်သော မိန့်ခွန်းများပြောလေ့ရှိသည့် ဘယ်ဝါဒီနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သူ ၎င်းသည် အစ္စရေးကို ထောက်ခံမှု၊ ကာရေဘီယံပင်လယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးတင်ဆောင်သည့် လှေများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတို့နှင့် ပတ်သက်၍ Trump အစိုးရကို ပုံမှန်ဝေဖန်လေ့ရှိပြီး အိမ်ဖြူတော်၏ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအပေါ် နှိမ်နင်းမှုကို “နာဇီ” နည်းဗျူဟာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။

နယူးယောက်ရှိ ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်အပြင်ဘက်တွင် ပြုလုပ်သည့် ပါလက်စတိုင်းထောက်ခံပွဲတစ်ခု၌ ထိုသို့ပြောဆိုခဲ့ပြီးနောက် Trump က Petro ၏ အမေရိကန်ဗီဇာကို ပယ်ဖျက်ခြင်းဖြင့် လက်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်မှ ပြန်လည်ပို့ဆောင်မည့် လေယာဉ်များကို လက်ခံရန် Petro က ငြင်းဆန်ခဲ့သည့်အတွက် ကိုလံဘီယာအပေါ် အကောက်ခွန်များ တိုးမြှင့်ကောက်ခံခဲ့သည်။

သို့သော် မကြာသေးမီက နှစ်ဦးစလုံးသည် အဆင်ပြေလာသည့် လက္ခဏာများ ပြသခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလက အိမ်ဖြူတော်တွင် တွေ့ဆုံပြီးနောက် Trump က Petro ကို “အလွန်ကောင်းမွန်သူ” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ကိုလံဘီယာအာဏာပိုင်များသည် Petro ၏ မိသားစုဝင်များကို ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နိုင်ခြေရှိမှုအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။

၎င်း၏သားဖြစ်သူ Nicolás Petro သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ပြစ်မှုထင်ရှားသော မူးယစ်မှောင်ခိုသမားတစ်ဦးထံမှ တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲရန်ပုံငွေများ တောင်းခံခဲ့ပြီး ဇိမ်ခံကားများနှင့် အိမ်များဖြင့် နေထိုင်ခဲ့မှုအတွက် စွဲချက်တင်ခံခဲ့ရသည်။ သားဖြစ်သူက အပြစ်မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုထားပြီး ဖခင်ဖြစ်သူကလည်း ထိုငွေများထဲမှ တစ်ပြားတစ်ချပ်မျှ ၎င်း၏ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် အသုံးပြုခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတ၏ညီဖြစ်သူ Juan Fernando Petro သည်လည်း အကျဉ်းကျနေသော မူးယစ်မှောင်ခိုသမားများနှင့် လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသည်။ အဆိုပါညှိနှိုင်းမှုများသည် လက်နက်စွန့်လွှတ်မှုအတွက် အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။

နိုင်ငံရေးနှင့် ကိုကင်း

ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကိုကင်းတင်ပို့သည့်နိုင်ငံဖြစ်သည့်အတွက် ကိုကင်းနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်နွှယ်နေခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် မူးယစ်ရာဇာ Pablo Escobar သည် ကိုလံဘီယာ၏ ရိုးရာပါတီတစ်ခု၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် နိုင်ငံ၏လွှတ်တော်သို့ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအကြာတွင် ၎င်း၏ပြိုင်ဘက် Cali cartel သည် Ernesto Samper ၏ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲအတွက် တရားမဝင်လှူဒါန်းမှုများဖြင့် ရေလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။

Petro ပါဝင်ခဲ့ဖူးသည့် ယခုအခါ ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီဖြစ်သော မြို့ပြပြောက်ကျားအဖွဲ့ 19th of April Movement သည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တရားရုံးချုပ်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့စဉ်က Escobar ၏ Medellin cartels ထံမှ ငွေကြေးရယူခဲ့သည်ဟု ကြာရှည်စွာ သံသယရှိခဲ့သည်။ Petro သည် အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိခဲ့သော်လည်း ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြောက်ကျားအချို့နှင့် တရားသူကြီးချုပ်အချို့ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ အဆိုပါအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်များသည် cartel နှင့် ဆက်နွှယ်မှုရှိသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို အမြဲတမ်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

___

Durkin Richer က ဝါရှင်တန်မှ သတင်းပေးပို့သည်။ Goodman က မိုင်ယာမီမှ သတင်းပေးပို့သည်။ Mike Sisak က နယူးယောက်မှလည်းကောင်း၊ Astrid Suárez က ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ ဘိုဂိုတာမှလည်းကောင်း ပူးပေါင်းပါဝင်တင်ပြသည်။