နိုင်ငံတော်ကြွေး ၁ ထရီလီယံရောက်ရန် နှစ် ၂၀၀ ကြာခဲ့သည်။ ယခုနှစ်စဉ်အတိုးကြောင်းသာ ပင် ထိုပမာဏကို ကျော်လွန်နေပြီး – ဘတ်ဂျက် ဥက္ကဋ္ဌက “ကျွန်ုပ်တို့ ပြောင်းပြန်ရမည့် ကြိတ်ဆက်သွယ်ထားသော အမွေအနှစ်” ဟု ဆိုသည်။

(SeaPRwire) –   အိမ်ဖြူတော် ဘတ်ဂျက် ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌက အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အကြွေးပမာဏသည် “ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်အတွက် အသက်ရှင်ရေး ခြိမ်းခြောက်မှု” တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးလိုက်ပြီး နိုင်ငံ၏ ချေးငွေ ပမာဏသည် ဒေါ်လာ ၃၉ ထရီလီယံ ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။

တက္ကဆက်ပြည်နယ်မှ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ကိုယ်စားလှယ် Jodey Arrington က ပြီးခဲ့သည့် အပတ်က အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံ တန်ကြေးရှိသော အကြွေးပုံကို တည်ဆောက်ရန် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး ကြာမြင့်ခဲ့ကြောင်း၊ သို့သော် နှစ်ပေါင်းအနည်းငယ်အကြာတွင် ဘဏ္ဍာရေးဌာနသည် အကြွေးအပေါ် ပေးဆောင်ရမည့် အတိုးအတွက် နှစ်စဉ် ထိုပမာဏကို ပေးဆောင်နေရကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွက် ဘဏ္ဍာရေးဌာနသည် အကြွေးအပေါ် အတိုး ဒေါ်လာ ၁.၂၂ ထရီလီယံ ပေးဆောင်ခဲ့ရပြီး ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွက် အစိုးရသည် ဒေါ်လာ ၅၂၀ ဘီလီယံ ပေးဆောင်ပြီးဖြစ်သည်။ Congressional Budget Office ၏ တွက်ချက်မှုများအရ ၂၀၃၆ ခုနှစ်တွင် နှစ်စဉ် ဒေါ်လာ ၂.၁ ထရီလီယံအထိ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

အမှန်စင်စစ်၊ အမေရိကန်၏ အကြွေးသည် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းအထိ ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံ မရောက်ရှိခဲ့ဘဲ သမ္မတ Ronald Reagan လက်ထက်တွင် ဒေါ်လာ ၁.၁ ထရီလီယံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

Arrington က ထောက်ပြသည့်အတိုင်း “ပထမ ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံကို စုဆောင်းမိဖို့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး ကြာခဲ့တယ်။ အခု ကျွန်တော်တို့က လအနည်းငယ်အတွင်းမှာပဲ အဲဒီပမာဏကို ထပ်ပေါင်းထည့်နေတယ်။ ဒီနေ့ အမေရိကန်ကလေးတိုင်းဟာ ဒီအကြွေးရဲ့ ဒေါ်လာ ၅၃၀,၀၀၀ စီ ခွဲဝေခံစားနေရတယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်ရမယ့် ဖိစီးနေတဲ့ အမွေအနှစ်တစ်ခုပါ။ ပြဿနာကို ပိုဆိုးစေတာက ကျွန်တော်တို့ဟာ အကြွေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် နှစ်စဉ် ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံထက် ပိုပြီး အတိုးအတွက် သုံးစွဲနေရတယ်။ ဒါဟာ ကာကွယ်ရေးဘတ်ဂျက်တစ်ခုလုံးထက် ပိုများပြီး ဘိုင်ဒင် တာဝန်ယူကတည်းက သုံးဆနီးပါး ပိုများနေတယ်။”

Arrington ဟာ နိုင်ငံရဲ့ ငွေကြေးလမ်းကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်နေသူတွေထဲမှာ တစ်ဦးတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ Jamie Dimon နဲ့ Ray Dalio တို့လို ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍက ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း အကြွေးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် အကျိုးဆက်တွေအကြောင်း သတိပေးခဲ့ကြပြီး အမေရိကန် ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ Jerome Powell ကလည်း ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး “လူကြီးဆန်တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲ” တစ်ရပ် ပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ချေးငွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အတိုး ကုန်ကျစရိတ်တွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ဘယ်လို နည်းလမ်းတွေ သုံးသင့်တယ်ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမျိုးမျိုးသော ထင်မြင်ချက်တွေ ရှိနေပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ Committee for a Responsible Federal Budget က ဖက်ဒရယ် ညီညွတ်သော ဘတ်ဂျက်လိုငွေကို GDP ရဲ့ ၃% သို့မဟုတ် အောက်ကို ကန့်သတ်ဖို့ ထောက်ခံခဲ့ပါတယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ GDP ရဲ့ ၆% ဝန်းကျင်မှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒီအကြံကို Rep. Bill Huizenga (R-Mich.) နဲ့ Rep. Scott Peters (D-Calif.) တို့လို Bipartisan Fiscal Forum ရဲ့ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌတွေက ထောက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီဖိုရမ်ရဲ့ အကြံပေးအဖွဲ့တစ်ခုလုံးက ဒီအယူအဆကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး အဲဒီအတိုင်း ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို တင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။

Arrington က ပိုမိုတင်းမာတဲ့ ချဉ်းကမ်းနည်းကို တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ GDP ရဲ့ ၃% လိုငွေအတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ Arrington က နိုင်ငံရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ငွေကြေးဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုကို ထည့်သွင်းဖို့ ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်လိုပါတယ်။

သူက ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ် “ဒီမှာ ဝမ်းနည်းစရာ၊ စိတ်ပျက်စရာနဲ့ တုန်လှုပ်စရာ အမှန်တရားက ဒီလိုပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေရဲ့ အရေးကြီးမှုတွေကြားထဲက လွှတ်တော်ဟာ အချိန်ရဲ့ အရေးကြီးမှုကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်ဘဲ ပိတ်ဆို့နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝါရှင်တန်က မဆောင်ရွက်ဘူးဆိုရင် မြို့တော်ထက် ကျော်လွန်ပြီး ကြည့်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။ တည်ထောင်သူတွေက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့ ပုဒ်မ V ကနေ နောက်ထပ်လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ပေးခဲ့ပြီး ပြည်နယ်တွေနဲ့ အမေရိကန်ပြည်သူတွေကို ငွေကြေးဆိုင်ရာ စည်းကမ်းကို တောင်းဆိုဖို့ အခွင့်အာဏာ ပေးခဲ့ပါတယ်။

“ကျွန်တော်ဟာ လွှတ်တော်ကို ပုဒ်မ V ကွန်ဗန်းရှင်းတစ်ခု ခေါ်ယူဖို့ တောင်းဆိုနေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ မြို့တော်မှာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို ပြန်လည်ထူထောင်ပြီး ဒီနိုင်ငံအပေါ် ကြီးမားစွာ လွှမ်းမိုးနေတဲ့ ကျိန်စာကို ပြောင်းပြန်လှန်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။”

ပုဒ်မ ငါး ကွန်ဗန်းရှင်းတစ်ခုက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ချေးငွေနဲ့ အစိုးရရဲ့ သုံးစွဲမှုကို ပစ်မှတ်ထားပါတယ်။ ပြည်နယ်ဥပဒေပြုအဖွဲ့ နှစ်ပုံ သုံးပုံက လျှောက်ထားမယ်ဆိုရင် လွှတ်တော်ဟာ ကွန်ဗန်းရှင်းတစ်ခုကို ခေါ်ယူရမှာဖြစ်ပြီး ပြင်ဆင်ချက်ကို ပြည်နယ် သုံးပုံ လေးပုံက ထောက်ခံမှသာ တရားဝင် လိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။

အခြားချဉ်းကပ်နည်းများ

မကြာသေးမီက သမ္မတတွေဟာ အမေရိကန်ရဲ့ ငွေကြေးအခြေအနေကို ပြုပြင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြပါတယ်။ သမ္မတ အိုဘားမားဟာ Simpson-Bowles (သို့မဟုတ် Bowles-Simpson) ကော်မရှင်လို့ လူသိများတဲ့ နှစ်ပါတီ အမျိုးသား ငွေကြေး တာဝန်ယူမှုနဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အစီရင်ခံစာက အသုံးစရိတ်ကို လျှော့ချရေး၊ အခွန်ဥပဒေကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်ကို ပြန်လည်ပုံဖော်ရေး စတဲ့ အကြံပြုချက်တွေ ပေးခဲ့ပါတယ်။

သမ္မတ ထရမ့်က စာရင်းတွေကို ဟန်ချက်ညီအောင် လုပ်ဖို့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ နည်းလမ်းအချို့ကို အကြံပြုခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် သူဟာ “ရွှေကဒ်” အစီအစဉ်ကို ကြော်ငြာခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ပိုမိုကြွယ်ဝတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေကို ကဒ်ပြားအတွက် ဒေါ်လာ ၅ သန်း ကောက်ခံပြီး နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လမ်းကြောင်းကို ပေးတဲ့ ဗီဇာ မူဝါဒ ဖြစ်ပါတယ်။

“ကဒ်ပြား တစ်သန်းဆိုရင် ဒေါ်လာ ၅ ထရီလီယံ တန်ဖိုးရှိမှာဖြစ်ပြီး ကဒ်ပြား ၁၀ သန်း ရောင်းချမယ်ဆိုရင် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၅၀ ထရီလီယံ ဖြစ်မှာပါ။ ကျွန်တော်တို့မှာ ဒေါ်လာ ၃၅ ထရီလီယံ အကြွေးရှိတာကြောင့် ဒါဟာ ကောင်းမှာပါ” လို့ ထရမ့်က ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

အလားတူပဲ၊ One Big Beautiful Bill Act လိုမျိုး အခွန်ကောက်ခံမှုတွေဟာ အခွန်ငွေ ဆုံးရှုံးမှုကို လျော်ကြေးပေးဖို့ နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။ တကယ်တော့ ထရမ့်ရဲ့ အခွန်ကောက်ခံမှု အစီအစဉ်တွေဟာ နိုင်ငံခြားအစိုးရတွေနဲ့ မရေပန်းခဲ့ပေမယ့် စီးပွားရေးပညာရှင်တွေက အမေရိကန်ရဲ့ ဝင်ငွေကို တိုးမြှင့်ဖို့ “ထူးခြားတဲ့” နည်းလမ်းတွေကို ကြိုဆိုကြပါတယ်။ Wharton ပါမောက္ခ Joao Gomes က ကို ပြောကြားခဲ့သလို “သင်က [ထရမ့်နဲ့ သူ့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့] က အကြွေးပုံစံကို ပြောင်းလဲစေတဲ့ ထူးဆန်းတဲ့ ဝင်ငွေပုံစံတွေကို ယူဆောင်လာတယ်ဆိုတာကိုလည်း ငြင်းလို့ မရပါဘူး။”