နေ့ဗိုလ်ချုပ်က Hormuz ပိတ်ဆို့မှုကို စမ်းသပ်နေသည်၊ ကျွန်းကမ်းခြောက်သမားတစ်ဦးက အမေရိကန်စစ်တပ်သည် ပတ် ၂ ကို ပြင်ဆင်နေပြီး Hormuz ပိတ်ဆို့မှုကို ‘စီမံနိုင်သောระดับ’အထိ နိမ့်ဆည်းစေနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်

(SeaPRwire) –   အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးပွဲများ ပါကစ္စတန်တွင် စတင်နေပြီဖြစ်သော်လည်း နှစ်နိုင်ငံအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် အလားအလာမှာ ပေါ်ပေါက်နေပြီဖြစ်သည်။

အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ရေတပ်သင်္ဘောများသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး အီရန်နှင့် ညှိနှိုင်းခြင်းမရှိကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက Axios သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းသည် ခြောက်ပတ်ကြာ စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်သည်။

သင်္ဘောများသည် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းကာ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် အာရေဗျပင်လယ်သို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာခဲ့ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။ အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးကမူ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်ကို အလေးထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

U.S. Central Command ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဖျက်သင်္ဘောနှစ်စင်းသည် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး မိုင်းရှင်းလင်းရေးအတွက် အခြေအနေများ ဖန်တီးပေးခဲ့ကြောင်း၊ ရေအောက်မောင်းသူမဲ့ယာဉ်များလည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

“ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ လမ်းကြောင်းအသစ်တစ်ခုကို တည်ထောင်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး မကြာခင်မှာပဲ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ကုန်သွယ်ရေးလွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းနိုင်ဖို့အတွက် ဒီလုံခြုံတဲ့ လမ်းကြောင်းကို ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောလုပ်ငန်းတွေနဲ့ မျှဝေပေးသွားမှာပါ” ဟု Central Command ၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ် Brad Cooper က ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် အီရန်က ယင်းကို အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ချိုးဖောက်မှုအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး Bloomberg သို့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးကမူ အီရန်၏ Islamic Revolutionary Guard Corps က မောင်းသူမဲ့ယာဉ်တစ်စင်းကို သူတို့ဘက်သို့ ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ရေတပ်ဖျက်သင်္ဘောများသည် ပြန်လှည့်ခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့အပြင် စနေနေ့တွင် သမ္မတ Donald Trump က Truth Social တွင် အမေရိကန်သည် “ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်နေပြီ” ဟု တင်ခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်းမှာပင် ရေနံတင်သင်္ဘောကြီး သုံးစင်းသည် ကျဉ်းမြောင်းသော ရေလမ်းကြောင်းကို ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး ယင်းသည် စစ်ပွဲမတိုင်မီ ကမ္ဘာ့ရေနံ၏ ငါးပုံတစ်ပုံကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည့် အီရန်ပိတ်ဆို့ထားသည့် အရေးပါသော ရေလမ်းကြောင်းမှ ရေနံထွက်ရှိမှု အများဆုံးနေ့ဖြစ်သည်။

Trump သည် ဆွေးနွေးပွဲများ ဆောင်ရွက်နေစဉ် အီရန်နှင့် စစ်ပွဲကို နှစ်ပတ်ကြာ ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။ သို့သော် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးမှာ မရေမရာဖြစ်နေပြီး ရန်စမှုများ ဆက်လက်ရှိနေကာ အီရန်က ရေလက်ကြားကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်တွင် အမေရိကန်စစ်တပ်သည် ဒေသသို့ စစ်အင်အား ပိုမိုပို့ဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။ တတိယမြောက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောနှင့် မရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ပါရာထရုပါး တပ်ဖွဲ့ဝင် ထောင်ပေါင်းများစွာသည် လာမည့်လတွင် ရောက်ရှိမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ ပိုမိုရှည်လျားသော ခရုစ်ဒုံးပျံများလည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ ပို့ဆောင်နေသည်။

“ကျွန်တော်ထင်တာကတော့ ကျွန်တော်တို့ ဒုတိယအကျော့အတွက် ပြင်ဆင်နေတာပါပဲ” ဟု Rapidan Energy တည်ထောင်သူ Bob McNally က ကြာသပတေးနေ့တွင် CNBC သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါပေမယ့် ဟော်မုဇ်ကို အနှောင့်အယှက်ပေးနိုင်တဲ့ အီရန်ရဲ့ စွမ်းရည်ကို ကျွန်တော်တို့ အလုပ်လုပ်နေရင်းနဲ့၊ မတော်တဆ အရမ်းနောက်ကျသွားပေမယ့် အခု ကျွန်တော်တို့ လုပ်နေတာပါ၊ အီရန်ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု စတင်ယုတ်လျော့လာပါလိမ့်မယ်။ နောက်ပြီး ဒီလနှောင်းပိုင်းမှာ အမှန်တကယ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ဖို့အတွက် အခြေအနေတွေဟာ အခုထက် ပိုပြီး ခိုင်မာလာမယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

၎င်းက အီရန်ရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို လျှော့ချတာကို ရေငုပ်သင်္ဘောများ၊ သေးငယ်လျင်မြန်သော တိုက်ခိုက်ရေးသင်္ဘောများ၊ မောင်းသူမဲ့ယာဉ်များ၊ ရေငုပ်သင်္ဘောများနှင့် ဝေးလံသော အမြောက်များ စသည်တို့ကို ဖော်ပြရင်း whack-a-mole ကစားနည်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။

ယခင်က သမ္မတ George W. Bush အတွက် White House စွမ်းအင်အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသော McNally က ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့ရန် အသုံးပြုနိုင်သည့် ရေအောက်မိုင်းများ၏ အီရန်၏ လက်ကျန်ပမာဏကို အမေရိကန်က လျှော့ချခဲ့ကြောင်းလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

“ဒါကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မဖော်ပြဘူးဆိုပေမယ့် အမေရိကန်စစ်တပ်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်လောက်ကတည်းက အဲဒီလို အနှောင့်အယှက်တွေကို ဖယ်ရှားဖို့၊ အီရန်ရဲ့ စွမ်းရည်ကို လျှော့ချဖို့ အာရုံစိုက်နေတယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါကို အပြည့်အဝ ဖယ်ရှားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုပေမယ့် သင်္ဘောတွေကို အနှောင့်အယှက်ပေးနိုင်တဲ့ အီရန်ရဲ့ စွမ်းရည်ကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်တဲ့ အဆင့်အထိ လျှော့ချနိုင်မယ်ဆိုရင် အဲဒီအချိန်မှာ အာမခံနဲ့ အစောင့်အရှောက်တွေ ပေါ်လာနိုင်ပြီး လူတွေက ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် အီရန်၏ ဒုံးပျံများနှင့် မောင်းသူမဲ့ယာဉ်များသည် သင်္ဘောများကို ကြောက်လန့်စေရန် လုံလောက်နေပြီး တီဟီရန်ကို ထိန်းချုပ်ခွင့်ပေးထားသည်။ သင်္ဘောအနည်းငယ်ကို သွားလာခွင့်ပြုထားသော်လည်း အလွန်ရွေးချယ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဒေါ်လာ ၂ သန်းခန့် ကောက်ခံလျက်ရှိသည်။

အီရန်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဤ “ ဂိတ်ကြေး” ကို တရားဝင်ဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး Trump သည်ပင် အီရန်နှင့် ပူးပေါင်း၍ ကုန်သွယ်ခများကို ကောက်ခံနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

သို့သော် ဟော်မုဇ်မှ ၎င်းတို့၏ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို တင်ပို့သည့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများသည် အီရန်၏ ရေလက်ကြားအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုကို လက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း အရိပ်အယောင်ပြခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Wall Street က ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ၏ လွှမ်းမိုးမှုကိုလည်း ခြိမ်းခြောက်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် India’s Times Now နှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် McNally က အီရန်ကို ရေလက်ကြားကို အုပ်ချုပ်ခွင့်ပြုခြင်းသည် ကမ္ဘာ့အခြားဒေသများတွင်လည်း အလားတူပြုမူရန် အားပေးသည့် အန္တရာယ်ရှိသော ရှေ့ပြေးနိမိတ်ကို ဖန်တီးပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါဟာ ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်နဲ့ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေး ပျက်စီးခြင်းပါပဲ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “အီရန်ကို အင်အားကြီးလာပြီး ကုန်သွယ်ခတွေကို၊ ကုန်သွယ်ခတွေကိုသာမက တခြား သဘောတူညီချက်တွေကိုပါ တောင်းဆိုနိုင်တဲ့ အနေအထားနဲ့ ဒီပဋိပက္ခကို အမေရိကန်က အဆုံးသတ်သွားမယ်လို့ ကျွန်တော် စိတ်ကူးယဉ်ဖို့ ခက်ခဲပါတယ် – သံတမန်ရေးရာ သဘောတူညီချက်တွေ၊ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒ သဘောတူညီချက်တွေ၊ စစ်ရေး သဘောတူညီချက်တွေပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။