အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့က ကုလသမဂ္ဂကို အရေးပေါ် လုံခြုံရေး ကောင်စီ အစည်းအဝေးအတွင်း ပယ်ချ

(SeaPRwire) –   အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် စနေနေ့က ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတွင် အီရန်နှင့် သဘောထားကွဲလွဲခဲ့ကြပြီး ကုလသမဂ္ဂအကြီးအကဲနှင့် နိုင်ငံအများအပြားက ပဋိပက္ခကို ဒေသတွင်းနှင့် အခြားဒေသများသို့ ပိုမိုပျံ့နှံ့ခြင်းမရှိစေရန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

အတွင်းရေးမှူးချုပ် António Guterres က အစည်းအဝေးတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကို ကာကွယ်ရန် အရာအားလုံးကို လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “အခြားရွေးချယ်စရာကတော့ အရပ်သားများနှင့် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်ရေးအတွက် ပြင်းထန်သော အကျိုးဆက်များ ဖြစ်ပေါ်စေမည့် ကျယ်ပြန့်သော ပဋိပက္ခတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်” ဟု သူက သတိပေးခဲ့သည်။

Guterres က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းအပါအဝင် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် ဘာရိန်း၊ အီရတ်၊ ဂျော်ဒန်၊ ကူဝိတ်၊ ကာတာ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုတို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေကျွမ်းကျင်မှုကို ချိုးဖောက်သည့် အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး Mike Waltz က အမေရိကန်၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုသည် တရားဝင်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

“အီရန်က နျူကလီးယားလက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့် မရှိပါဘူး။ အဲဒီမူက နိုင်ငံရေးကိစ္စမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးကိစ္စပါ။ အဲဒီရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အမေရိကန်က တရားဝင်လုပ်ရပ်တွေကို လုပ်ဆောင်နေပါတယ်” ဟု သူက ကောင်စီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အစ္စရေးသံအမတ်ကြီး Danny Danon က အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် အသက်အန္တရာယ်ခြိမ်းခြောက်မှုကို ရပ်တန့်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့က အစွန်းရောက်ဝါဒကို မရပ်တန့်နိုင်ခင်မှာ ရပ်တန့်နေပါတယ်” ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ “နျူကလီးယားလက်နက်နဲ့ ဘယ်လစတစ်ဒုံးကျည်တွေနဲ့ လက်နက်တပ်ဆင်ထားတဲ့ အစွန်းရောက်အစိုးရတစ်ရပ်က ကျွန်တော်တို့ပြည်သူတွေကို ဒါမှမဟုတ် ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ အာမခံပါလိမ့်မယ်။”

အီရန်၏ ကုလသမဂ္ဂသံအမတ်ကြီး Amir Saeid Iravani က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်အရပ်သား ရာနှင့်ချီ သေဆုံးဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်းနှင့် ယင်းကို စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြောင်း ကောင်စီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

သူသည် ကုလသမဂ္ဂနှင့် ယင်း၏ အာဏာအရှိဆုံးအဖွဲ့ဖြစ်သော လုံခြုံရေးကောင်စီကို အမေရိကန်၏ မကြာသေးမီပတ်များအတွင်းက “ စစ်ပွဲဆင်နွှဲသည့် ကြေညာချက်များ” အပေါ် တီဟီရန်၏ သတိပေးချက်များကို မကြားနာမှုအတွက် ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ကောင်စီအနေဖြင့် ယခုအချိန်တွင် အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

“ကောင်စီရှေ့မှောက်က ကိစ္စက ရိုးရှင်းပါတယ်- အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ ဒီကောင်စီရဲ့ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးတောင်မှ၊ အင်အား၊ ဖိအားပေးမှု ဒါမှမဟုတ် ကျူးကျော်မှုတွေကို အသုံးပြုပြီး အခြားနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးအနာဂတ် ဒါမှမဟုတ် စနစ်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်မလား ဒါမှမဟုတ် သူ့ရဲ့ ကိစ္စရပ်တွေအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုတွေ ချမှတ်နိုင်မလား ဆိုတာပါပဲ” ဟု Iravani က ပြောကြားခဲ့သည်။

သူ၏ မိန့်ခွန်းအတွင်း အီရန်သံတမန်က သမ္မတ Donald Trump ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် Ayatollah ကို တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း သတ်ဖြတ်ခံရကြောင်း ကြေညာချက်ကို မဖော်ပြခဲ့ သို့မဟုတ် မှတ်ချက်မပေးခဲ့ပေ။ အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများက နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ သေဆုံးမှုကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဒုတိယခေါင်းဆောင်၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုသည် အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်ရန် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါက ရှည်လျားသော ပဋိပက္ခ၏ အလားအလာကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

အီရန်နှင့် အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးများ တင်းမာစွာ အပြန်အလှန်ပြောဆို

ရှားပါးသော အပြန်အလှန်ပြောဆိုမှုတစ်ခုတွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်သံအမတ်ကြီးများသည် အရေးပေါ်အစည်းအဝေး၏ အဆုံးပိုင်းတွင် သတိပေးချက်များနှင့် တိုက်ရိုက်ငြင်းဆိုမှုများကို လဲလှယ်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့နိုင်ငံများအကြား စစ်ရေးကျူးကျော်မှုသည် ဒေသတွင်းစစ်ပွဲသို့ ပျံ့နှံ့နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိနေသည်။

Waltz က အမေရိကန်သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ကြောင်း အီရန်၏ စွပ်စွဲချက်များကို တုံ့ပြန်ပြီးနောက် Iravani က ထပ်မံပြောဆိုခွင့်တောင်းခံခဲ့ပြီး သတိပေးခဲ့သည်- “အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ကို ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေးနေဖို့ အကြံပေးပါတယ်။ ဒါဟာ ကိုယ်နဲ့ ကိုယ်ကိုယ်စားပြုတဲ့ နိုင်ငံအတွက် ပိုကောင်းပါလိမ့်မယ်။”

Waltz က ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခဲ့သည်- “ဒီကိုယ်စားလှယ်ဟာ ဒီအဖွဲ့အစည်းမှာ ထိုင်နေပြီး လွတ်လပ်ခွင့်ကို လိုလားတဲ့အတွက် သူ့ပြည်သူထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ခဲ့ပြီး အများအပြားကို ထောင်ချခဲ့တဲ့ အစိုးရတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုနေပါတယ်။”

အခြား လုံခြုံရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်များ ပြောဆို

ရုရှားသံအမတ်ကြီးက အမေရိကန်-အစ္စရေး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး တရုတ်သံအမတ်ကြီးကမူ သူ၏ ဝေဖန်မှုတွင် ပိုမိုတိုင်းတာခဲ့သည်။

“အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့အနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကျူးကျော်မှုတွေကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေ၊ အပြန်အလှန်လေးစားမှုနဲ့ အကျိုးစီးပွားညီမျှမှုအပေါ် အခြေခံပြီး နိုင်ငံရေးနဲ့ သံတမန်ရေးရာ ဖြေရှင်းရေးကြိုးပမ်းမှုတွေကို ချက်ချင်းပြန်လည်စတင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ တောင်းဆိုပါတယ်” ဟု ရုရှား ကုလသမဂ္ဂသံအမတ်ကြီး Vassily Nebenzia က ပြောကြားခဲ့သည်။

တရုတ် ကုလသမဂ္ဂသံအမတ်ကြီး Fu Cong က တရုတ်နိုင်ငံသည် “ဒေသတွင်းတင်းမာမှုများ၏ ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာမှု” ကို အလွန်စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးပွဲများသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ရုရှား၏ တောင်းဆိုချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အာရပ်လိဂ်၏ အမြဲတမ်းလေ့လာသူ၊ နိုင်ငံပေါင်း ၂၂ နိုင်ငံပါဝင်သည့် အာရပ်လိဂ်၏ အမြဲတမ်းလေ့လာသူ Maged Abdelaziz က အစ္စရေးသည် အီရန်နျူကလီးယားလက်နက်များ ရရှိခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ပြောဆိုကာ စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုကို အကြောင်းပြရာတွင် လျှို့ဝှက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အီဂျစ်သံအမတ်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ Abdelaziz က အစ္စရေးသည် ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့သို့ မိမိ၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို စစ်ဆေးခွင့်ပြုရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

အရေးပေါ်အစည်းအဝေးကို ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ငါးနိုင်ငံ- အာရပ်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သော ဘာရိန်း၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ တရုတ်နှင့် ကိုလံဘီယာတို့က ခေါ်ယူခဲ့သည်။

ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်ခေါင်းဆောင်များ – ကောင်စီတွင် ဗီတိုအာဏာရှိသော အဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး – နှင့် ဂျာမနီချန်ဆလာတို့က ပူးတွဲကြေညာချက်တစ်စောင်တွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အပေါ် အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ အီရန်နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်တွင် ပါဝင်သည့် ဤသုံးနိုင်ငံသည် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုဖြင့် အဖြေရှာရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဦးဆောင်ခဲ့ကြသည်။ Trump က ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ကို သဘောတူညီချက်မှ ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။

ဥရောပခေါင်းဆောင် သုံးဦးသည် ဒေသတွင်း အီရန်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို – အမေရိကန်-အစ္စရေး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို မဟုတ် – ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး အီရန်ခေါင်းဆောင်များကို ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုဖြင့် အဖြေရှာရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ “နောက်ဆုံးမှာတော့ အီရန်ပြည်သူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်ခွင့်ရသင့်ပါတယ်” ဟု သူတို့က ပြောကြားခဲ့သည်။

လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးသည် ဗြိတိန်၏ သဘာပတိတာဝန်၏ နောက်ဆုံးနေ့တွင် ကျင်းပနေပြီး မတ်လအတွက် လှည့်လည်သဘာပတိတာဝန်ကို အမေရိကန်လက်ခံရယူမည့်နေ့ မတိုင်မီဖြစ်သည်။

___

Amiri က Atlanta မှ သတင်းပေးပို့သည်။