အထူးကုဆရာအရ အီရန်နှင့်ယူကရိန်းစစ်ပွဲများသည် “စစ်မြေပြင်အရလဒ်များကို ပိုမိုဆက်စပ်စေ” သော စစ်ပွဲတစ်ခုတစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစပ်သွားပြီဟု ဆရာဝန်ကပြောသည်။

(SeaPRwire) –   ရုရှား၏ ယူကရိန်းအပေါ် စစ်ပွဲသည် အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲ မစတင်မီ လေးနှစ်အလိုက စတင်ခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲနယ်နိမိတ်များသည် ပိုမိုဝေဝါးလာနေပြီး စစ်ပွဲများတွင် ပါဝင်သူများ ပိုမိုများပြားလာနိုင်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။

သမ္မတ Donald Trump က ဟormuz ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် မြေပြင်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကို မျှော်လင့်၍ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ အမေရိကန်တပ်အင်အား ထောင်ပေါင်းများစွာကို တပ်ချထားခြင်းဖြင့် စိုးရိမ်မှုများကို ပိုမိုမြင့်မားစေသည်။

“ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုနှစ်ခုရှိခဲ့ပြီး ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲနှင့် အီရန်စစ်ပွဲတို့ကို ပေါင်းစည်းလိုက်သည်” ဟု University of Pittsburgh မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပါမောက္ခ William Spaniel က ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က သူ၏ YouTube ချန်နယ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

သူက ယူကရိန်းသည် ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် လုံခြုံရေးသဘောတူညီချက်တစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ ယင်းသဘောတူညီချက်အရ ရုရှားသို့ တင်ပို့သည့် အီရန်ဒီဇိုင်းကျွမ်းကျင်မှုများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ကိယက်ဗ်မှ တီထွင်ခဲ့သည့် ကျွမ်းကျင်မှုများကို ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံသို့ ပေးအပ်မည်ဖြစ်သည်။

အမှန်စင်စစ် ယူကရိန်းသမ္မတ Volodymyr Zelenskyy ကလည်း အလားတူ သဘောတူညီချက်များရရှိရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနှင့် ကာတာသို့ မကြေညာထားသည့် ခရီးစဉ်များ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများသည် အီရန်၏ ဒုံးကျည်များနှင့် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များဖြင့် ဗုံးကြဲခံနေရပြီး ၎င်းတို့၏ အမေရိကန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များကို အလွန်အမင်း ဖိစီးနေသည်။

စစ်ပွဲ၊ နျူကလီးယားပျံ့နှံ့မှုနှင့် အကြမ်းဖက်ဝါဒတို့ကို လေ့လာနေသည့် Spaniel က ရုရှားသည် ယခုအခါ အီရန်သို့ ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် Shahed မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များ၏ အဆင့်မြှင့်တင်ထားသော ဗားရှင်းများကို ပေးအပ်နေကြောင်း သတင်းများ ကိုလည်း ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ အနောက်တိုင်း ထောက်လှမ်းရေးများက ရုရှားသည် အီရန်သို့ ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်ပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် ပစ်မှတ်ထားသည့် အချက်အလက်များကို ပေးအပ်နေကြောင်း သက်သေများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြပြီးနောက် ယင်းက အီရန်စစ်ပွဲတွင် မော်စကို၏ ပါဝင်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည်။

Associated Press သို့ သတင်းရင်းမြစ်များက Shahed မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များအပေါ် ရုရှား၏ တိုးတက်မှုများတွင် လေကြောင်းကာကွယ်ရေးများကို လမ်းလွှဲရန်အတွက် ဒီကွန်းများ၊ ဂျက်အင်ဂျင်များ၊ ကင်မရာများ၊ အဆင့်မြင့် အန်တီ-ဂျန်းမားများ၊ ရေဒီယိုလင့်ခ်များ၊ AI ကွန်ပျူတာပလက်ဖောင်းများ၊ နှင့် ယူကရိန်းတွင် ယခုအလုပ်မလုပ်တော့သည့် Starlink စွမ်းရည်များ ပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံကဲ့သို့ တစ်ဦးတည်းသော သရုပ်ဆောင်က နှစ်ဖက်စလုံးတွင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း တိုက်ခိုက်နေခြင်းမျိုး မရှိသေးသောကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာ့စစ်ပွဲအဆင့်သို့ မရောက်သေးပါ” ဟု Spaniel က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ “သို့သော်လည်း တိုက်ပွဲရလဒ်များကို ပိုမိုဆက်စပ်နေပြီး တိုက်ပွဲနယ်နိမိတ်များကို မည်သို့ခွဲခြားမည်အပေါ်တွင် ပိုမိုကြာရှည်ခံမည့် အကျိုးဆက်များ ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။”

Wall Street Journal ၏ အဆိုအရ ရုရှား၏ အီရန်သို့ ပို့ဆောင်မှုများသည် ကက်စ်ပီယံပင်လယ်ရှိ အီရန်ဆိပ်ကမ်း Bandar Anzali ကို အစ္စရေးက တိုက်ခိုက်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ ယင်းဆိပ်ကမ်းသည် လက်နက်ခဲယမ်းများ၊ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များနှင့် အခြားလက်နက်များ တင်ပို့မှုအတွက် အဓိကလမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

အစီရင်ခံစာအရ အစ္စရေးသည် စစ်သင်္ဘောများ၊ ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု၊ ကွပ်ကဲရေးစင်တာတစ်ခုနှင့် သင်္ဘောများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရန် အသုံးပြုသည့် သင်္ဘောကျင်းတို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ရုရှားသည် အီရန်ကို လက်နက်တပ်ဆင်ရန်အတွက် ကုန်းလမ်းများကို အသုံးပြုနိုင်သေးသည်။ ရုရှားက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီဟု ဆိုသည့် ကုန်တင်ကားများသည် အဇာဘိုင်ဂျန်မှတစ်ဆင့် အီရန်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့တွင် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များ ပါဝင်နိုင်ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက AP သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

‘ထို့ကြောင့် ဤစစ်ပွဲများသည် အလွန်အမင်း ဆက်စပ်နေသည်’

အမေရိကန်နှင့် NATO မဟာမိတ်များက ယူကရိန်းသို့ လက်နက်များနှင့် ထောက်လှမ်းရေးများကို ပံ့ပိုးပေးပြီးနောက် ရုရှား၏ အီရန်သို့ အကူအညီပေးမှုသည် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ လက်နက်ခဲယမ်းများ စတော့ရှယ်ယာများ ကုန်ခါနီးဖြစ်ကြောင်း သတင်းများက ကိယက်ဗ်သို့ ပံ့ပိုးမှုများ လျော့နည်းသွားနိုင်ကြောင်း စိုးရိမ်မှုများကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။

ထိုအတောအတွင်းတွင် ဥရောပခေါင်းဆောင်များသည် အီရန်စစ်ပွဲတွင် ပိုမိုတက်ကြွစွာ ပါဝင်ရန် NATO ကို တောင်းဆိုသည့် Trump ၏ တောင်းဆိုချက်များကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ယင်းအစား ဥရောပသမဂ္ဂ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အကြီးအကဲ Kaja Kallas က ပေါင်းစည်းနေသည့် စစ်ပွဲများကို ထောက်ပြခဲ့ပြီး တစ်ဖက်တွင် အကူအညီပေးခြင်းသည် အခြားတစ်ဖက်ကို ကူညီမည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်။

“ထို့ကြောင့် ဤစစ်ပွဲများသည် အလွန်အမင်း ဆက်စပ်နေသည်” ဟု သူမက ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ “ထို့ကြောင့် အမေရိကန်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲကို ရပ်တန့်စေလိုလျှင်—အီရန်သည် ၎င်းတို့ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ရပ်တန့်စေလိုလျှင်—၎င်းတို့ကို ကူညီနိုင်ခြင်းမရှိစေရန် ရုရှားအပေါ် ဖိအားပေးသင့်သည်။”

အီရန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ရန် ဥရောပ၏ တွန့်ဆုတ်မှုရှိနေသော်လည်း မဟာမိတ်များသည် အမေရိကန်စစ်တပ်ကို အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် စခန်းချရာနေရာများအဖြစ် အသုံးပြုရန် အများစုက ခွင့်ပြုနေဆဲဖြစ်သည်။

ဥရောပ ကာကွယ်ရေးအရာရှိများသည် စစ်ပွဲပြီးဆုံးပါက ဟormuz ရေလက်ကြားမှ သင်္ဘောများကို လိုက်ပါပို့ဆောင်ရန်အတွက် အဆင့်မြင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက New York Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့အပြင် NATO အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mark Rutte က အီရန်စစ်ပွဲကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် နောက်ဆုံးတွင် ယင်းကို ထောက်ခံလာမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။

“အီရန်သည် နျူကလီးယားစွမ်းရည်ကို ပိုင်ဆိုင်ပါက၊ ဒုံးကျည်စွမ်းရည်နှင့်အတူ၊ ၎င်းသည် အစ္စရေး၊ ဒေသ၊ ဥရောပ၊ ကမ္ဘာ့တည်ငြိမ်ရေးတို့အတွက် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်မှု၊ အသက်ရှင်ရေးခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာလိမ့်မည်” ဟု သူက ပြီးခဲ့သည့် အပတ်က CBS News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ထို့ကြောင့် သမ္မတက ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပြီး ကျွန်ုပ်သည် စစ်တမ်းများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်၊ သို့သော် အမေရိကန်ပြည်သူများသည် သူနှင့်အတူ ရှိနေမည်ဟု ကျွန်ုပ် အမှန်တကယ် မျှော်လင့်ပါသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို ပိုမိုလုံခြုံစေရန်အတွက် ဤသို့ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။”