Gen Z အမျိုးသမီးများသည် အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာ၏ မျက်နှာသစ်ဖြစ်လာနေပြီး ၎င်းမှာ ရွေးချယ်မှုများလွန်း၍ မဟုတ်ပေ။ အဆင့်နိမ့်သော ပညာရေးရလဒ်များနှင့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့မှုတို့ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သုတေသနအသစ်က သတိပေးထားသည်။

(SeaPRwire) –   လုပ်သားသန်းပေါင်းများစွာသည် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ သို့သော် Gen Z မျိုးဆက်သစ်များ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာမူ ကော်ပိုရိတ်လောကသို့ပင် ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိသေးဘဲ၊ ထိုအထဲတွင် အမျိုးသမီးငယ်များ ပိုမိုများပြားလာနေသည်။

PwC ၏ အစီရင်ခံစာသစ်တွင် 2020 နှင့် 2024 ခုနှစ်ကြား 16 နှစ်မှ 24 နှစ်အရွယ် လူငယ်များ၏ အလုပ်သမားအင်အားစု စစ်တမ်းကို လေ့လာထားရာ၊ ယူကေတွင် လူငယ်ပေါင်း 1 သန်းခန့်သည် NEET (ပညာသင်ကြားခြင်း၊ အလုပ်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် သင်တန်းတက်ရောက်ခြင်း မရှိသူများ) အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

အမျိုးသမီးများ၏ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းသည် 2010 ခုနှစ်များအလယ်ပိုင်းကတည်းက (Covid ကာလမှလွဲ၍) ကျဆင်းလာခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ထိုတိုးတက်မှုမှာ ပြောင်းပြန်ဖြစ်လာနေသည်။ 2024 ခုနှစ်တွင် အမျိုးသမီးငယ်များ၏ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းသည် 9.5% မှ 11.8% သို့ ခုန်တက်သွားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် PwC ၏ အညွှန်းကိန်းစတင်ချိန်မှစ၍ တစ်နှစ်အတွင်း အမြန်ဆုံးမြင့်တက်မှုဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့သည့်လက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အစီရင်ခံစာတွင် စုစုပေါင်း NEET နှုန်းသည် 12.8% သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ အမျိုးသမီးများကြောင့်သာ ဖြစ်သည် – အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေသော အမျိုးသားငယ်များ အရေအတွက်မှာ လေးလပတ်အလိုက် လျော့ကျသွားသော်လည်း အမျိုးသမီး 13,000 ခန့်မှာ အလုပ်အကိုင်ဈေးကွက်ပြင်ပသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

အမျိုးသားငယ်များ၏ အရေအတွက်မှာ အမျိုးသမီးငယ်များထက် အနည်းငယ် ပိုများနေသေးသော်လည်း ကိန်းဂဏန်းများမှာ အမျိုးသမီးများဘက်သို့ စတင်ယိမ်းယိုင်လာနေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ – ကွာဟချက်မှာ လျင်မြန်စွာ ကျဉ်းမြောင်းလာနေသည်။

အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မှုတွင် ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှု – အမျိုးသမီးငယ်များ အဘယ်ကြောင့် နောက်ကျကျန်ရစ်နေသနည်း။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ်နှစ်က အမျိုးသားငယ်များသာ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မှုတွင် အများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ 2024 ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ဘွဲ့ရပြီးသော်လည်း အလုပ်မလုပ်သူများ၊ အလုပ်ရှာဖွေခြင်းမရှိသူများမှာ အမျိုးသားများဖြစ်ခဲ့သည်။

ထိုအချိန်က ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အဆိုအရ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အမျိုးသမီးများသည် ကပ်ရောဂါအလွန်ကာလတွင် ၎င်းတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပန်းတိုင်များနှင့် အတိအကျမကိုက်ညီသည့် အလုပ်ကမ်းလှမ်းချက်များကို လက်ခံရာတွင် ပိုမိုပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနှစ်ချုပ်ရသော်၊ အဖြူရောင်ကော်လာ (white-collar) အလုပ်အကိုင်များ လျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့သည် အိပ်မက်ထဲက အလုပ်ကိုသာ စောင့်မျှော်နေခဲ့ကြသည်။ အခြားနယ်ပယ်တစ်ခုခုတွင် အချိန်ပိုင်းအလုပ် သို့မဟုတ် အခြေခံအဆင့်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်မည့်အစား ၎င်းတို့သည် အလုပ်လောကမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။

သို့သော် အချက်အလက်သစ်များအရ ယနေ့ခေတ် အမျိုးသမီးငယ်များအတွက် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်းမှာ ရွေးချယ်မှုထက် ပိုမိုဆိုးရွားနေသည်။ PwC သည် အမျိုးသမီး NEET များ ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းနှစ်ခုကို ထောက်ပြထားသည် – ပညာရေးရမှတ်နိမ့်ကျခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

အထက်တန်းကျောင်းမှ ပညာရေးရမှတ်နိမ့်ကျစွာဖြင့် ထွက်ခွာခဲ့သည့် အမျိုးသမီးငယ် လေးဦးတွင် တစ်ဦးသည် NEET ဖြစ်လာပြီး၊ အမျိုးသားငယ်များတွင်မူ ငါးဦးတွင် တစ်ဦးသာ ဖြစ်သည်။ ပညာရေးရမှတ်နိမ့်ကျခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ဆိုးရွားခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်မိသောအခါ ထိခိုက်မှုမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည် – ထိုသို့သော အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးသည် ပျမ်းမျှအမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးထက် NEET ဖြစ်နိုင်ခြေ လေးဆနီးပါး ပိုများနေသည် (48% နှင့် 12.2%)။

ယခုအချိန်တွင် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာ စာဖတ်ခြင်းကို ဝါသနာမပါသော လူငယ်များအတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ရွေးချယ်မှုများ ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း Bentley Lewis ၏ CEO ဖြစ်သူ Lewis Maleh က ပြောကြားသည်။

“အမျိုးသားငယ်တွေ ကျောင်းကနေ ရမှတ်ကောင်းကောင်းမရဘဲ ထွက်လာတဲ့အခါ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးလိုမျိုး အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေက စောင့်ကြိုနေပြီး အဲဒီအလုပ်တွေက နောက်ထပ်ပညာရေးထပ်မလိုဘဲ အလုပ်ခန့်နေကြတာပါ။ ပညာရေးရမှတ်နိမ့်တဲ့ အမျိုးသမီးငယ်တွေကတော့ လက်လီရောင်းချရေး၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး သို့မဟုတ် ဧည့်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေဘက်ကို သွားကြတယ်။ ဒီကဏ္ဍတွေက ကျုံ့ဝင်နေပြီး တိုးတက်မှုအခွင့်အလမ်းလည်း နည်းပါးပါတယ်” ဟု Maleh က ရှင်းပြသည်။

“အမျိုးသမီးငယ်တွေမှာ ဘာတွေလိုနေတာလဲ” ဆိုတာထက် “သူတို့အတွက် ဘာကြောင့် အလုပ်အကိုင်လမ်းကြောင်းတွေကို တူညီအောင် မတည်ဆောက်ပေးနိုင်တာလဲ” ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးသည်။

ဤအချက်မှာ လက်ရှိ AI ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာသည်။ နည်းပညာဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍများအပေါ် အာရုံစိုက်မှု မြင့်တက်လာခြင်းသည် STEM ဘာသာရပ်များကို လေ့လာထားမှု နည်းပါးသည့် အမျိုးသမီးများအတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းကို ပိုမိုကန့်သတ်လာစေသည်။ အခြားသော အလုပ်ခန့်အပ်သူ Zara Amiry ကလည်း အမျိုးသမီး အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းသည် လက်ရှိရရှိနိုင်သော အလုပ်အကိုင်များနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေကြောင်း ထောက်ခံပြောဆိုသည်။ “အချို့သော အလုပ်တွေက အမျိုးသား လျှောက်ထားသူ ပိုများတတ်ပါတယ်” ဟု သူမက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။

အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေပြီး ပညာရေးရမှတ်နိမ့်ကျမှုကြောင့် စိတ်ပူနေပါက ဘာလုပ်သင့်သနည်း။

အမှတ်ကောင်းကောင်း မရခဲ့ဘူးလား။ ပြဿနာမရှိပါ။ အလုပ်ခန့်အပ်သူများ၏ အမြင်တွင် အတွေ့အကြုံသည် ပညာရေးနှင့် တန်းတူအရေးပါကြောင်း Amiry က ဆိုသည်။

“အကယ်၍ သင်က ထိပ်တန်းရမှတ်တွေ မရခဲ့ဘူး ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ရှင်တွေ သဘောကျတဲ့ ဘာသာရပ်ကို မလေ့လာခဲ့ဘူးဆိုရင် အိမ်မှာနေရင်း အခမဲ့ အတွေ့အကြုံရအောင် ကြိုးစားနိုင်ပါတယ်” ဟု သူမက အကြံပြုသည်။ “ဒါက ရယ်စရာကောင်းသလို၊ ဘာလို့ အခမဲ့လုပ်ရမှာလဲလို့ ထင်ရပေမဲ့ အဲဒီလို အတွေ့အကြုံမျိုး ရယူခြင်းက တခြားလျှောက်ထားသူတွေထက် သာလွန်အောင် ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။”

အမျိုးသမီးများသည် အလုပ်လျှောက်ရာတွင် မိမိကိုယ်ကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ ဝေဖန်တတ်ကြကြောင်းလည်း သူမက ပြောသည်။ “အမျိုးသားတွေက လိုအပ်ချက်တိုင်းနဲ့ မကိုက်ညီရင်တောင် အလုပ်လျှောက်ဖို့ ပိုဝံ့စားကြပေမဲ့ အမျိုးသမီးတွေကတော့ လျှောက်ဖို့ ဝန်လေးတတ်ကြတယ်။” သင်ခန်းစာမှာ – လျှောက်လိုက်ပါ။ အင်တာဗျူးဝင်ဖို့အတွက် လိုအပ်ချက်တိုင်းကို ပြည့်မီနေဖို့ မလိုပါ။

အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေသည့် အမျိုးသားဖြစ်စေ၊ အမျိုးသမီးဖြစ်စေ စည်းမျဉ်းမှာ အတူတူပင်ဖြစ်ကြောင်း Maleh က ဆိုသည် – AI ကို ကျွမ်းကျင်အောင်လုပ်ပါ၊ ရနိုင်သမျှ အတွေ့အကြုံကို ရယူပါ၊ သင့်ကွန်ရက် (network) ၏ စွမ်းအားကို လျှော့မတွက်ပါနှင့်။

“AI ကိရိယာတွေကို စနစ်တကျ အသုံးပြုတတ်အောင် သင်ယူပါ” ဟု သူက ဆိုသည်။ “လက်တွေ့ AI ကျွမ်းကျင်မှုအတွက် ဘွဲ့တစ်ခု မလိုပါဘူး၊ အလုပ်ရှင်တွေက အဲဒီလိုလူတွေကို အလွန်အမင်း လိုအပ်နေတာပါ။”

အကယ်၍ သင်သည် အလုပ်သင် (apprenticeship) တစ်ခု ရနိုင်မည်ဆိုလျှင် (ဒစ်ဂျစ်တယ်၊ စိမ်းလန်းစွမ်းအင်နှင့် ကျန်းမာရေးနည်းပညာကဏ္ဍများသည် အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးငယ်များအတွက် အသုံးချမှုနည်းပါးနေသည်) အလွန်ကောင်းသည်။ သို့မဟုတ်ပါက ပြီးပြည့်စုံသော အခွင့်အရေးကို စောင့်မနေပါနှင့်။ “သင် ဘာလုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြနိုင်မယ့် အစုစု (portfolio) သို့မဟုတ် ဘေးထွက်စီမံကိန်းတစ်ခုခုကို တည်ဆောက်ပါ။”

“ကျွန်တော်တို့ အဆင့်မြင့်ဆုံးနေရာတွေမှာ ခန့်အပ်လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေဟာ အမြဲတမ်း ရမှတ်အကောင်းဆုံးသူတွေ မဟုတ်ကြပါဘူး။ သူတို့ဟာ အသိပညာကို စူးစမ်းလိုစိတ်ရှိသူ၊ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သူနဲ့ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်သူတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။”