Z မျိုးဆက်သစ် သန်းကြွယ်သူဌေးများသည် crypto ထဲသို့ အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်လာနေပြီး ၎င်းတို့၏ စွန့်စားမှုကို FOMO (လက်လွတ်ဆုံးရှုံးမှာ ကြောက်ခြင်း) အပေါ် အပြစ်တင်နေကြသည်။

(SeaPRwire) –   Cryptocurrency (ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေး) သည် ရိုးရာဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍပြင်ပမှ မြင့်မားသော အကျိုးအမြတ်များ ရရှိနိုင်မည်ဟူသော ကတိကဝတ်ဖြင့် လူငယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်မှာ ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ မတည်ငြိမ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ခိုင်မာသော သတိပေးချက်များ ရှိနေသော်လည်း ချမ်းသာကြွယ်ဝသော Gen Z နှင့် Millennials များသည် ယခင်မျိုးဆက်များထက် ပိုမိုများပြားသောနှုန်းထားဖြင့် ဤပိုင်ဆိုင်မှုအမျိုးအစားကို လက်ခံယုံကြည်နေကြသည်။

CFA Institute ၏ အစီရင်ခံစာအသစ်အရ ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀၀ မှ ၉၉၉,၉၉၉ အကြားရှိသော ချမ်းသာကြွယ်ဝသည့် လူငယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအနက် ၄၈% သည် cryptocurrency ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် တူညီသော ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုအဆင့်ရှိသည့် Gen X နှင့် baby boomers များ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုနှုန်းထက် နှစ်ဆနီးပါး ပိုများနေပြီး ၎င်းတို့အနက် လေးပုံတစ်ပုံခန့်သာ crypto ကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ 

ပိုမိုချမ်းသာသော အဆင့်များတွင်လည်း ဤပုံစံအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ Gen Z နှင့် Millennial သန်းကြွယ်သူဌေးများ၏ ၅၀% သည် crypto ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြပြီး ၎င်းတို့၏ မိဘများနှင့် ဘိုးဘွားများတွင်မူ ၃၃% သာ ရှိသည်။

၎င်းကို အဘယ်အရာက တွန်းအားပေးနေသနည်း? Gen Z ၏ ၄၄% ခန့်နှင့် Millennials ၏ ၄၉% ခန့်က ၎င်းတို့၏ crypto တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် FOMO ဟု လူသိများသော အခွင့်အရေးလက်လွတ်ဆုံးရှုံးရမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း (fear of missing out) ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

ကြီးမားသော အလားအလာ၊ ကြီးမားသော စွန့်စားမှု- မကြာသေးမီလများအတွင်း Bitcoin ၏ တန်ဖိုး ထက်ဝက်ခန့် ကျဆင်းသွားသည်

မကြာသေးမီလများအတွင်း ဤလောင်းကြေးသည် ယခင်ကကဲ့သို့ ဆွဲဆောင်မှု မရှိတော့ပေ။ 

အောက်တိုဘာလတွင် စံချိန်တင်အမြင့်ဆုံး ဒေါ်လာ ၁၂၄,၀၀၀ သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် Bitcoin သည် ဒေါ်လာ ၆၆,၀၀၀ ခန့်အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ရာ ၄၇% ခန့် လျော့ကျသွားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစာရင်းများကို တုန်လှုပ်စေခဲ့ပြီး ၎င်းကို အပြင်းအထန် ထောက်ခံသူများအကြားတွင်ပင် ယုံကြည်ချက်ကို စမ်းသပ်လျက်ရှိသည်။

ဤအခြေအနေသည် အရေးကြီးသော အချိန်အခါတစ်ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ လာမည့်ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ယခင်မျိုးဆက်များထက် ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာ ၆၁ ထရီလီယံခန့်ရှိသော ကြွယ်ဝမှုများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်ရာ Millennials များထံသို့ ဒေါ်လာ ၄၆ ထရီလီယံခန့်နှင့် Gen Z ထံသို့ ဒေါ်လာ ၁၅ ထရီလီယံခန့် ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူငယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အသိပညာဗဟုသုတအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ မြင့်တက်နေချိန်တွင် ၎င်းတို့အား မကြုံစဖူးသော ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပေးအပ်မည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရွယ်တူချင်းများ၏ ခေတ်ရေစီးကြောင်းအပေါ် အခြေခံ၍ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းသည် ဘေးအန္တရာယ်ဆီသို့ ဦးတည်သွားနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက သတိပေးထားသည်။

“လူငယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဟာ FOMO ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံရလွယ်တာက စိုးရိမ်စရာပါ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အဲဒါက သူတို့ရဲ့ ရေရှည်ပန်းတိုင်တွေကို ထည့်မတွက်ဘဲ ခေတ်စားနေတဲ့ အရာတွေအပေါ် မူတည်ပြီး တုံ့ပြန်မှုဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်မိစေနိုင်လို့ပါ” ဟု CFA Institute မှ အကြီးတန်း သုတေသနပညာရှင် Genevieve Hayman က ပြောကြားခဲ့သည်။ 

လူငယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များအတွက် လူမှုမီဒီယာကို အားကိုးနေကြသည်—၎င်းသည် ကောင်းကျိုးထက် ဆိုးကျိုးကို ပိုဖြစ်စေသည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ဆိုသည်

လူမှုမီဒီယာသည် လူငယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် နှစ်ဖက်သွားဓားကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ 

တစ်ဖက်တွင်လည်း ၎င်းသည် လူများကို ယခင်ကထက် ပိုမိုစောစီးစွာ ဈေးကွက်များနှင့် မိတ်ဆက်ပေးရန် ကူညီပေးနေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် World Economic Forum ၏ စစ်တမ်းတစ်ခုအရ Gen Z ၏ ထက်ဝက်ကျော်သည် အလုပ်ခွင်ထဲမဝင်မီကပင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအကြောင်း စတင်လေ့လာခဲ့ကြပြီး Baby Boomers များတွင်မူ ၂၀% သာ ရှိခဲ့သည်။ သုံးပုံတစ်ပုံနီးပါးသည် ကောလိပ်တက်စဉ် သို့မဟုတ် လူငယ်ဘဝ အစောပိုင်းတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စတင်ခဲ့ကြရာ ၎င်းသည် တူညီသောအသက်အရွယ်ရှိ Millennials များ၏ နှုန်းထက် နှစ်ဆခန့် ပိုများသည်။

သို့သော် လူမှုမီဒီယာမှရရှိသော အချက်အလက်များ၏ အရည်အသွေးမှာမူ များစွာ ကွဲပြားခြားနားလှသည်။ 

ရလဒ်အနေဖြင့် TIAA မှ တိုင်းတာသော အဓိက ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍ ရှစ်ခုလုံးတွင် Gen Z သည် ယခင်မျိုးဆက်များထက် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အသိပညာဗဟုသုတတွင် နောက်ကျနေဆဲဖြစ်ပြီး လူငယ်အများအပြားသည် ငွေစုခြင်း၊ ချေးငှားခြင်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံမေးခွန်းများကို ဖြေဆိုရန် ရုန်းကန်နေကြရသည်။

“ဒီအချက်အလက်တွေကို ရရှိနိုင်တာက စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပေမယ့် လူငယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို သတင်းမှားတွေနဲ့ သင့်လျော်တဲ့ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုတွေ မရှိတဲ့ influencer တွေရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကြံပြုချက်တွေနဲ့ ထိတွေ့မိစေပါတယ်” ဟု Hayman က ပြောကြားခဲ့သည်။ 

“ဒီလို ထိတွေ့မှုတွေက ရွယ်တူချင်းတွေဟာ ခေတ်စားနေတဲ့ စတော့ရှယ်ယာတွေ ဒါမှမဟုတ် နာမည်ကြီးနေတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းတွေကနေ အကျိုးအမြတ်တွေ ရနေပုံပေါ်တဲ့အခါ ‘အခွင့်အရေး လက်လွတ်သွားမှာ’ ကို စိုးရိမ်စိတ် ပိုမိုကြီးထွားစေပါတယ်”

Gen Z သည် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ သတိပေးလက္ခဏာများကို ပြသနေသည်—သို့သော် Jamie Dimon နှင့် Kevin O’Leary ကဲ့သို့သော ခေါင်းဆောင်များက ပညာပေးမှု အားနည်းခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုကြသည်

လူငယ်များ ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲရာတွင် ကြုံတွေ့နေရသော အခက်အခဲများကို ဖော်ပြနေသည့် သတိပေးလက္ခဏာများ ထွက်ပေါ်လာနေပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် FICO အစီရင်ခံစာအရ Gen Z ၏ ပျမ်းမျှ ခရက်ဒစ်ရမှတ် (credit score) သည် ၃ မှတ် လျော့ကျကာ ၆၇၆ သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး ၎င်းသည် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပျမ်းမျှရမှတ် ၇၁၅ ထက် ၃၉ မှတ် ပိုနည်းနေသည်။

National Endowment for Financial Education ၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပြည်နယ် ၃၀ တွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပညာပေးမှု သင်တန်းဆင်းရန် လိုအပ်ချက် ရှိသည်။ သို့သော် JPMorgan Chase ၏ CEO ဖြစ်သူ Jamie Dimon ကဲ့သို့သော စီးပွားရေးခေါင်းဆောင် အများအပြားကမူ ပိုမိုလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

“ကျွန်တော်တို့ ငွေစုတာမျိုးလိုမျိုး ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပညာပေးမှုတွေကို သင်ကြားပေးသင့်ပါတယ်” ဟု Dimon က ၂၀၂၄ ခုနှစ် The Atlantic Festival တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

Shark Tank ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Kevin O’Leary ကလည်း ထိုစိုးရိမ်မှုကို ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပြီး လူငယ်အများအပြားသည် ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲပုံကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားမလည်ဘဲ အရွယ်ရောက်လာကြသည်ဟု ဆိုသည်။

“ကျွန်တော့်ရဲ့ သက်တမ်းတစ်လျှောက် အချိန်အတော်များများကို ပညာရေးကဏ္ဍမှာ ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး ခါးသီးတဲ့ အမှန်တရားကတော့- ကျွန်တော်တို့ သင်္ချာဘာသာရပ်ကို တိုးတက်အောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ စာဖတ်စွမ်းရည်ကို တိုးတက်အောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အသိပညာဗဟုသုတမှာတော့ ကျွန်တော်တို့ ကျရှုံးခဲ့ပါတယ်” ဟု O’Leary က လူမှုမီဒီယာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။

သူ၏ အကြံဉာဏ်မှာ ရိုးရှင်းပါသည်—၎င်းသည် crypto ကဲ့သို့သော မတည်ငြိမ်သည့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သတ်မှတ်လေ့ရှိသည့် မြင့်မားသော စွန့်စားမှု၊ မြင့်မားသော အကျိုးအမြတ် (high-risk, high-reward) စိတ်ဓာတ်နှင့် သိသိသာသာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်။

“မသုံးပစ်ပါနဲ့။ စုဆောင်းပါ။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပါ။ အတိုးပေါ် အတိုးဆင့် (compound) ပါစေ။ အဲဒါက ဈေးကွက်က သင့်ကိုပေးတဲ့ လက်ဆောင်ပါပဲ” ဟု သူက ပြောကြားခဲ့ပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အနည်းငယ်မျှသော ပမာဏကိုပင် အမြဲတစေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းဖြင့် အငြိမ်းစားယူချိန်တွင် ဒေါ်လာသန်းချီသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစာရင်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။