စစ်ရေးဆိုင်ရာဆိုက်များနှင့် ရေနံကုန်သွယ်ရေး၏ ၉၀%: အမေရိကန်မှ တိုက်ခိုက်ခံရသော အီရန် ကျွန်းသည် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း။

(SeaPRwire) –   ၎င်း၏ အဓိက စွမ်းအင် အချက်အခြာနေရာကို ပစ်မှတ်ထားခံရပါက ပြင်းထန်စွာ လက်တုံ့ပြန်မည်ဟု တီဟီရန်က သတိပေးထားသည်

အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အီရန်ကမ်းလွန်ရှိ ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) ပေါ်ရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ အကယ်၍ တီဟီရန်က ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ဆက်လက် ပိတ်ဆို့ထားပါက ထိုနေရာရှိ အဓိက ရေနံဆိပ်ကမ်းကိုလည်း တိုက်ခိုက်နိုင်ကြောင်း အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သတိပေးခဲ့သည်။

ထိုသို့ ဖြစ်လာပါက ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အမေရိကန်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော ရေနံ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားမည်ဟု အီရန် အာဏာပိုင်များက တုံ့ပြန် ကတိပြုခဲ့ကြသည်။

ဤကျွန်းငယ်လေးသည် အီရန်၏ ရေနံစိမ်း တင်ပို့မှု ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို လုပ်ဆောင်ပေးနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ရေနံစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်စေခဲ့သည့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲ ပထမ နှစ်ပတ်အတွင်း ထိခိုက်မှု မရှိဘဲ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။

သောကြာနေ့တွင် ထရမ့်က အမေရိကန်သည် “အီရန်၏ အဖိုးတန် ရတနာဖြစ်သော ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) ပေါ်ရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တိုင်းကို လုံးဝ ချေမှုန်းပစ်ခဲ့သည်” ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သမ္မတက ယခုတစ်ကြိမ်တွင် ရေနံ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်မထားရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော်လည်း “အကယ်၍ အီရန် သို့မဟုတ် အခြားမည်သူမဆို ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) မှတစ်ဆင့် သင်္ဘောများ လွတ်လပ်စွာနှင့် ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်သန်းသွားလာမှုကို နှောင့်ယှက်ပါက၊ ကျွန်ုပ်သည် ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချက်ချင်း ပြန်လည် စဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်” ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

အမေရိကန် စစ်တပ်၏ အဆိုအရ ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) ပေါ်ရှိ ရေတပ် မိုင်းသိုလှောင်ရုံများ၊ ဒုံးကျည် သိုလှောင်ရုံများနှင့် အခြား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နေရာများ အပါအဝင် ပစ်မှတ် ၉၀ ကျော်ကို ထိမှန်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော်လည်း အီရန် နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက ကျွန်းပေါ်တွင် ပေါက်ကွဲမှု ၁၅ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စနစ်များ၊ ရေတပ်စခန်းတစ်ခု၊ လေဆိပ် ထိန်းချုပ်ရေးမျှော်စင်နှင့် ရဟတ်ယာဉ် ဂိုဒေါင်တစ်ခုတို့ကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ရေနံဆိပ်ကမ်းမှာ ထိခိုက်မှု မရှိသေးကြောင်း ၎င်းက အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။

စနေနေ့တွင် ထရမ့်က ၎င်း၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး NBC News သို့ ပြောကြားရာတွင် “ကျွန်တော်တို့ (ခါ့ဂ်ကျွန်းကို) ပျော်ရုံသက်သက်အတွက် နောက်ထပ် အနည်းငယ်လောက် ထပ်ပြီး တိုက်ခိုက်နိုင်တယ်” ဟု ဆိုသည်။

အီရန် စီးပွားရေးအတွက် အဓိကသော့ချက်

ရေနံ အဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ကြီးမားသော အခြေအနေ တင်းမာမှု တစ်ရပ် ဖြစ်လာလိမ့်မည်။ ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) သည် အရွယ်အစားအားဖြင့် ၂၀ စတုရန်းကီလိုမီတာသာ ရှိသော်လည်း၊ နိုင်ငံ၏ ရေနံစိမ်း တင်ပို့မှု အားလုံးနီးပါးကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်နေသဖြင့် အီရန် စီးပွားရေးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။ Reuters ၏ အဆိုအရ အီရန်သည် ကမ္ဘာ့ရေနံ၏ ၄.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ထောက်ပံ့ပေးနေသောကြောင့် ဤတိုက်ခိုက်မှုများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင် အကျပ်အတည်းကို ပိုမို နက်ရှိုင်းစေမည့် ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်နေသည်။

ရေနံဆိပ်ကမ်းသည် ကမ်းခြေမှ ၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၅ မိုင်) ခန့်အကွာရှိ သန္တာကျောက်တန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးက အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား ကြီးမားသော အကွဲအပြဲ မဖြစ်ပွားမီ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ Amoco မှ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ရေတိမ်ပိုင်းများကြောင့် ရေနံတင်သင်္ဘောကြီးများ ကုန်းမကြီးပေါ်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဝင်ရောက်ရန် အခက်အခဲရှိသောကြောင့် ဤနေရာကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပိုက်လိုင်းများသည် အီရန်တစ်ဝှမ်းရှိ ရေနံမြေများမှ ရေနံစိမ်းများကို ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) သို့ ပို့ဆောင်ပေးနေပြီး၊ ၎င်းကျွန်းကို လုံခြုံရေး တင်းကျပ်ထားမှုကြောင့် အများပြည်သူက “တားမြစ်ကျွန်း” ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။

ဂြိုဟ်တု ဓာတ်ပုံများအရ အီရန်သည် အခြားနိုင်ငံ အများစုမှ သင်္ဘောများအတွက် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ပိတ်ထားသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရေနံများ ဆက်လက် တင်ပို့နေသောကြောင့် ကျွန်းပေါ်ရှိ ဆိပ်ကမ်းသည် ပဋိပက္ခအတွင်း တစ်နေ့ ၂၄ နာရီပတ်လုံး အလုပ်လုပ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

အီရန်သည် တစ်ချိန်က တစ်နေ့လျှင် ရေနံစည် ၁.၅ သန်း တင်ပို့ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုများကြောင့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှု မတိုင်မီတွင် တင်ပို့မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ Kpler ကုန်သွယ်မှု လေ့လာဆန်းစစ်သူ၏ အချက်အလက်များအရ ၎င်းသည် နေ့စဉ် ရေနံစည် ၂ သန်းကျော် စတင် တင်ပို့ခဲ့ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပမာဏမှာ ၃.၇ သန်းအထိ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) တွင် ခန့်မှန်းခြေ လီတာ ၃၀ သန်း ဆံ့သော ရေနံသိုလှောင်ရုံ တစ်ခုလည်း ရှိပြီး လက်ရှိတွင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြည့်နေပြီဖြစ်ကြောင်း Kpler က ပြောကြားခဲ့သည်။

လက်တုံ့ပြန်မည်ဟု တီဟီရန်က သတိပေး

သောကြာနေ့ တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် အကယ်၍ ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) ပေါ်ရှိ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ နေရာများ တိုက်ခိုက်ခံရပါက ပင်လယ်ကွေ့ရှိ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို “မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်မည်” ဟု အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) က ကတိပြုခဲ့သည်။

စနေနေ့တွင် အီရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က MS Now သို့ ပြောကြားရာတွင် “ကျွန်ုပ်တို့၏ ရေနံနှင့် စွမ်းအင် အခြေခံအဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရပါက လက်တုံ့ပြန်မည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက ပြောကြားပြီးဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အမေရိကန် ကုမ္ပဏီတစ်ခုခုက ပိုင်ဆိုင်သော သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပိုင်ဆိုင်သော ဒေသတွင်းရှိ မည်သည့် စွမ်းအင် အဆောက်အအုံကိုမဆို တိုက်ခိုက်လိမ့်မည်” ဟု ဆိုသည်။

အမေရိကန်၏ မြေပြင် စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်နိုင်ပါသလား?

ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဇန်နဝါရီလအစောပိုင်းတွင် ဗင်နီဇွဲလား သမ္မတ နီကိုးလပ်စ် မာဒူရို (Nicolas Maduro) ကို ပြန်ပေးဆွဲပြီးနောက်ပိုင်း ကာရာကတ်စ် (Caracas) တွင် အမေရိကန် လုပ်ဆောင်နေသကဲ့သို့ အီရန်၏ ရေနံကဏ္ဍမှ အကျိုးအမြတ်ရရှိရန်အတွက် အီရန်တွင် လိုလားသော အစိုးရတစ်ရပ်ကို အာဏာရရှိစေရန် ထရမ့်၏ အစီအစဉ်များကို ရှုပ်ထွေးစေဖွယ် ရှိသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ အမေရိကန် မရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂,၅၀၀ ခန့်ရှိသော အမြန်တုံ့ပြန်ရေး တပ်ဖွဲ့ကို စေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာချက်ကြောင့် ဝါရှင်တန်သည် ကျွန်းပေါ်ရှိ စွမ်းအင် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို သိမ်းပိုက်ရန် မြေပြင်စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ပြင်ဆင်နေသည်ဟူသော ကောလာဟလများ မကြာသေးမီ ရက်ပိုင်းအတွင်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

အမေရိကန် သမ္မတက Fox News သို့ ပြောကြားရာတွင် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များ စေလွှတ်ခြင်းသည် ၎င်း၏ အစိုးရအဖွဲ့မှ ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသည့် “အလွန်များပြားလှသော အရာများထဲမှ တစ်ခု” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါက ဦးစားပေးစာရင်းရဲ့ ထိပ်ဆုံးမှာတော့ မရှိပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ဒါက အများကြီးထဲက တစ်ခုပါပဲ၊ ကျွန်တော်ကတော့ စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း စိတ်ပြောင်းသွားနိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ထရမ့်သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပထမဆုံးအကြိမ် ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။ “ကျွန်တော် အီရန်အပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကိုင်တွယ်မယ်။ သူတို့က ကျွန်တော်တို့ကို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အနိုင်ယူနေပြီး လူအုပ်စုလိုက် လူမိုက်တွေလို ဖြစ်အောင် လုပ်နေတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လူတွေ ဒါမှမဟုတ် သင်္ဘောများကို ကျည်တစ်တောင့်နဲ့ ပစ်လိုက်တာနဲ့ ခါ့ဂ်ကျွန်း (Kharg Island) ကို တစ်ခုခု လုပ်ပစ်မယ်။ ကျွန်တော် အထဲကို ဝင်ပြီး အဲဒါကို သိမ်းပိုက်လိုက်မယ်” ဟု ထိုစဉ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

မြေပြင်စစ်ဆင်ရေးသည် အလွန်အန္တရာယ်များသော ကိစ္စဖြစ်လိမ့်မည်ဟု စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများက သတိပေးထားသည်။ အကယ်၍ အမေရိကန် မရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကျွန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့လျှင်ပင်၊ ကုန်းမကြီးနှင့် နီးကပ်နေခြင်းနှင့် ၎င်း၏ ပြန့်ပြူးသော မျက်နှာပြင်ကြောင့် အီရန်၏ ဒရုန်းများ၊ ဒုံးကျည်များ သို့မဟုတ် အမြောက်များ၏ ရန်မှ ကာကွယ်ရန် နေရာမရှိသလောက် ဖြစ်နေသောကြောင့် ၎င်းကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားရန်မှာ အခက်အခဲ ရှိလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။