အမေရိကန်-အစ္စရေး၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲကြောင့် လူ 32 သန်းအထိ ဆင်းရဲမွဲတေမှုထဲသို့ ကျရောက်စေနိုင် – ကုလသမဂ္ဂ

(SeaPRwire) –   စွမ်းအင်၊ အစားအစာနှင့် ကုန်သွယ်ရေး အခက်အခဲများကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ချောက်ခြားမှုသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၂ နိုင်ငံမှ ပြည်သူများ၏ ဘဝဖြစ်ထွန်းမှုကို ခြိမ်းခြောက်နေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ အစီရင်ခံစာတစ်ရပ်က ဖော်ပြ

လက်ရှိ စမ်းသပ်အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားမှုရှိသော်လည်း အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ချောက်ခြားမှုများ ပဋိပက္ခဇုံကျော်လွန် ပျံ့နှံ့သွားသည်နှင့်အမျှ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူဦးရေ ၃၂ သန်းအထိ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုထဲသို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ၏ အစီရင်ခံစာအသစ်တစ်ရပ်က ဖော်ပြသည်။

တနင်္လာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အစီရင်ခံစာတွင် UN Development Program က ဤသက်ရောက်မှုသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၂ နိုင်ငံအထိ ကူးစက်နိုင်ပြီး အကြီးမားဆုံး ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးသည် ဝင်ငွေနည်းပါးပြီး တင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုရသော စီးပွားရေးများအပေါ် ကျရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းက “စစ်ပွဲများမှ ဝေးရာတွင် တည်ရှိသော ပိုမိုဆင်းရဲသည့် နိုင်ငံများအတွက် ရေရှည်တွင် များစွာ ထိခိုက်နိုင်ခြေ” ကိုလည်း သတိပေးခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ တာဝန်ပေးအရာရှိ Alexander De Croo က ဆဋ္ဌမအပတ်ထဲရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သော ဤစစ်ပွဲသည် “နောက်ပြန်ဆုတ်နေသော ဖွံ့ဖြိုးမှု” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးပမ်းတည်ဆောက်ခဲ့ရသည်ကို ပဋိပက္ခတစ်ခုက ရက်သတ္တပတ်ပိုင်းအတွင်း ဖျက်ဆီးနိုင်သည်” ဟု ၎င်းက ရှင်းပြခဲ့သည်။ “အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ပဋိပက္ခ မြင့်တက်လာမှု၏ ချောက်ခြားမှုသည် တိုက်ရိုက်ထိခိုက်ခံရသော နိုင်ငံများတွင်သာ ကန့်သတ်မထားဘဲ၊ စွမ်းအင်နှင့် အစားအစာဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန် ဘဏ္ဍာရေးအခွင့်အလမ်း အနည်းဆုံးသော နိုင်ငံများအပေါ် မညီမျှစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်” ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

အဆိုပါ အစီရင်ခံစာက ဤအကျိုးဆက်ဒဏ်ကို အထိခိုက်လွယ်ဆုံးနိုင်ငံများမှာ ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ၊ အာရှ၊ ဆာဟာရတောင်ပိုင်း အာဖရိက နှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲကျွန်းငယ်နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် ပဋိပက္ခးသည် ယခုအခါ ‘ရေရှည်တည်တံ့သော’ အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ကာ ကြာလာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ငံများ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုထဲသို့ ကျရောက်နိုင်ခြေ ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖြည့်စွက်ဖော်ပြထားသည်။

UN Development Program က လောင်စာဆီနှင့် အစားအစာဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာမှုသည် အစိုးရများအား စီးပွားရေးတည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ကုန်ကျစရိတ်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခြင်း ကြားတွင် ခက်ခဲသော ရွေးချယ်မှုများ ပြုလုပ်စေနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက အထိခိုက်လွယ်ဆုံးသူများကို ကာကွယ်ရန် ဦးတည်ချက်ချိန်ထိုးငွေကြေးလွှဲပြောင်းပေးခြင်းကို တောင်းဆိုခဲ့ပြီး အဆိုးရွားဆုံးသော သက်ရောက်မှုများကို ကာကွယ်ရန် ဒေါ်လာ ၆ ဘီလီယံအထိ လိုအပ်နိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ထို့အတူ ကျယ်ပြန့်သော ထောက်ပံ့ကြေးများကို ထိရောက်မှုနည်းပြီး ဘဏ္ဍာရေးအရ ရေရှည်တည်တံ့နိုင်ခြင်းမရှိဟု ဆိုကာ သတိပေးခဲ့သည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ချောက်ခြားမှု၏ ဗဟိုချက်မှာ Hormuz ရေလက်ကြားဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ရေနကြေးနီထောက်ပံ့မှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြတ်သန်းသော ကြီးမားသည့် ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အချက်အချာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နှောင့်ယှက်မှုများနှင့် ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ရေနကြေးနီဈေးနှုန်းမှာ တစ်ဗြဲလျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကျော်အထိ မြင့်တက်သွားခဲ့သည်။ ထိုရေလက်ကြားသည် မြေဩဇာနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပို့ဆောင်ရေးအတွက်လည်း အဓိကသွေးလွှတ်ကြောတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်တွေ့ပိတ်သိမ်းခံရခြင်းသည် ကမ္ဘာ့စိုက်ပျိုးရေးအား ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။

ဤစစ်ပွဲသည် အမေရိကန်-အီရန် အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားမှုရှိသော်လည်း အစ္စရေးက ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေသော လက်ဘနွန်အပါအဝင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်လွှားတွင် ထောင်နှင့်ချီသော သေဆုံးမှုများကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အီရန်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ၃.၂ သန်းနှင့် လက်ဘနွန်တွင် တစ်သန်းကျော်အထိ နေရပ်စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်သူများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။