သမ္မတကြီး ထရမ့်ရဲ့ အမိန့်အရ အမေရိကန်နိုင်ငံခြား ကူညီထောက်ပံ့ရေး အစီအစဉ်တွေကို သုံးလ ခေတ္တရပ်နားလိုက်တာကြောင့် USAID ဌာနရဲ့ Website ပိတ်သွားပါတယ်။
အမေရိကန် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အေဂျင်စီ (USAID) ရဲ့ Website ဟာ သမ္မတ Donald Trump က ထုတ်ပြန်တဲ့ အမိန့်တရားအရ အမေရိကန်နိုင်ငံခြား ကူညီထောက်ပံ့ရေး အစီအစဉ်အများစုကို သုံးလ ခေတ္တရပ်နားပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်ပ ကုန်ကျစရိတ်တွေကို ပြန်လည် သုံးသပ်ဖို့ အမိန့်တရား ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် Online မှာ မရရှိတော့ပါဘူး။
စနေနေ့ နေ့လည်ပိုင်းမှာ Website ဟာ “server IP address could not be found” ဆိုတဲ့ စာသားနဲ့ ဖွင့်မရတော့ပါဘူး။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ အေဂျင်စီရဲ့ X Account လည်း ပျောက်သွားပါတယ်။ Trump အစိုးရဟာ USAID ကို State Department ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက် ထားဖို့ စဉ်းစားနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ပြီးနောက်မှာ ဒီလိုဖြစ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်က Trump က အမိန့်တရား ထုတ်ပြန်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံခြား ကူညီထောက်ပံ့ရေး ငွေကြေးတွေကို ၉၀ ရက် တိတိ လုံးဝ ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပါတယ်။ ဘယ်လို ငွေကြေးတွေ ခွဲဝေ သုံးစွဲနေလဲ ဆိုတာကို ပြန်လည် သုံးသပ်ဖို့ လိုအပ်လို့ လုပ်ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအမိန့်မှာ “အခွန် ပေးဆောင်သူတွေရဲ့ ဒေါ်လာ ဘီလီယံနဲ့ချီတဲ့ ငွေကြေးတွေဟာ အမေရိကန် နိုင်ငံအကျိုး မဖြစ်စေဘဲ အများစုမှာ အမေရိကန် နိုင်ငံအတွက် ဆန့်ကျင်ဘက် လုပ်ဆောင်နေတယ်” လို့ ရေးသားထားပါတယ်။ White House က ဒီလုပ်ရပ်ကို Trump ရဲ့ “America First” မူဝါဒရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချပြီး ပြည်တွင်း ဦးစားပေး လုပ်ငန်းတွေကို ငွေကြေး ပြန်လည် ခွဲဝေ သုံးစွဲမယ်လို့ ပြောပါတယ်။
ပြည်ပ လူသားခြား ကူညီထောက်ပံ့ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေး အစီအစဉ်တွေကို ကြီးကြပ် လုပ်ကိုင်တဲ့ USAID ဟာ ဒီအတွက် အဓိက ထိခိုက်ခံရပါတယ်။ အေဂျင်စီက ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာတင် နိုင်ငံခြား ကူညီထောက်ပံ့ရေး အတွက် ဒေါ်လာ ၆၀ ဘီလီယံကျော် သုံးစွဲခဲ့ပါတယ်။
သောကြာနေ့က Reuters က Trump အစိုးရဟာ USAID ရဲ့ လွတ်လပ်မှုကို ဖျက်သိမ်းပြီး State Department ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက် ထားဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိရှိထားတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေအရ National Security Council က ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစည်းအဝေးတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး Trump က အမိန့်တရား ထုတ်ပြန်ပြီး ဒီပေါင်းစည်းမှုကို တရားဝင် လုပ်ဆောင်ဖို့ ဥပဒေရေးရာ ရွေးချယ်စရာတွေကို လေ့လာနေပါတယ်။ တချို့ အရာရှိတွေက ဒီအမိန့်တရားကို ဒီတစ်ပတ်အတွင်းမှာတင် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။ Reuters က ပြန်လည် သုံးသပ်ခဲ့တဲ့ USAID ရုံးချုပ်ရဲ့ ဓာတ်ပုံတွေအရ အေဂျင်စီရဲ့ တရားဝင် တံဆိပ်တွေကို ဖြုတ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
အတိုင်ပင်ခံတွေက ဒီပြန်လည် ဖွဲ့စည်းတာကို ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပြီး Senate Foreign Relations Committee က Senator Chris Murphy က ဒီလိုလုပ်ရင် ဥပဒေရေးရာ အခက်အခဲတွေ ကြုံရနိုင်တယ်လို့ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
“သမ္မတက ဘဏ္ဍာငွေ ခွဲဝေပေးထားတဲ့ Federal Agency တစ်ခုကို အမိန့်တရားနဲ့ ဖျက်သိမ်းလို့ မရပါဘူး။ ဒါဟာ အာဏာရှင်တစ်ယောက် – အခွန်ပေးသူတွေရဲ့ ငွေကို ခိုးယူပြီး သူ့ရဲ့ ဘီလီယံနာ အဖွဲ့အစည်းကို ချမ်းသာစေချင်တဲ့သူ – လုပ်တဲ့ အလုပ်ပါ” Murphy က သောကြာနေ့က X မှာ တင်ခဲ့ပါတယ်။
Federal အစိုးရကို လျှော့ချဖို့ Trump ကို အကြံပေးနေတဲ့ အမေရိကန် ဘီလီယံနာ Elon Musk က “Live by executive order, die by executive order” လို့ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
USAID ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှာ သမ္မတ John F. Kennedy က အမိန့်တရား ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံခြား ကူညီထောက်ပံ့ရေး အစီအစဉ်အမျိုးမျိုးကို တစ်ခုတည်းသော အေဂျင်စီအောက် ပေါင်းစည်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအေဂျင်စီရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တိုးတက်စေဖို့၊ လူသားခြား ဘေးအန္တရာယ်တွေကို တုံ့ပြန်ဖို့နဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အမေရိကန် နိုင်ငံရဲ့ လုံခြုံရေး အကျိုးစီးပွားတွေကို တိုးတက်စေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အေဂျင်စီရဲ့ ထိရောက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်မှုတွေ ရှိလာပြီး ကျွမ်းကျင်သူတွေက ကူညီထောက်ပံ့ရေး အစီအစဉ်တွေက သူတို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ ရလဒ်တွေကို ရရှိရဲ့လား ဆိုတာကို မေးခွန်းထုတ်နေကြပါတယ်။
“USAID ရဲ့ ထောက်ပံ့ကြေး ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းဟာ လုပ်ငန်းတွေအတွက် ပေးတာဖြစ်ပြီး ရလဒ်တွေအတွက် မဟုတ်ပါဘူး” Unlock Aid ရဲ့ Co-Executive Director ဖြစ်တဲ့ Walter Kerr က ဒီလအစောပိုင်းက ပြောခဲ့ပါတယ်။ “USAID ကနေ စီးဆင်းနေတဲ့ နိုင်ငံခြား ကူညီထောက်ပံ့ရေး ဒေါ်လာတွေရဲ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းထက် နည်းတာကပဲ အဲဒီ ဒေသခံ အသိုင်းအဝိုင်းတွေကို တကယ်ရောက်ရှိနေပါတယ်”
“ `